در حالی که نگاه جهان به تحولات سیاسی و معادلات نظامی منطقه دوخته شده است، مردم غزه با بحرانی دست‌وپنجه نرم می‌کنند که حتی ابتدایی‌ترین شرایط زنده‌ماندن را از آنان گرفته است. بارندگی‌های روزهای اخیر، خیمه‌های فرسوده آوارگان فلسطینی را زیر آب برده و خانواده‌هایی را که از ماه‌ها جنگ و ویرانی جان سالم به در برده‌اند، بار دیگر با کابوس بی‌سرپناهی مواجه کرده است. برای مردمی که خانه‌هایشان ویران شده و جایی برای پناه‌بردن ندارند، باران دیگر نشانه رحمت نیست؛ بلکه به تهدیدی تازه برای جان و سلامت آنان تبدیل شده است.
تصاویر خیمه‌های غرق‌شده، کودکان گرفتار در گل‌ولای و خانواده‌هایی که تلاش می‌کنند اندک وسایل باقی‌مانده خود را از آب نجات دهند، تنها گوشه‌ای از فاجعه انسانی در غزه است. بسیاری از آوارگان ماه‌هاست در سرپناه‌هایی زندگی می‌کنند که نه در برابر بارندگی مقاوم‌اند و نه توان محافظت از ساکنان خود در برابر سرمای زمستان را دارند.
در چنین شرایطی، کودکان، سالمندان، زنان باردار و بیماران بیش از دیگران در معرض خطر قرار دارند. نبود امکانات گرمایشی، پوشاک مناسب، آب سالم و خدمات بهداشتی، احتمال گسترش بیماری‌های تنفسی، عفونت‌های پوستی و بیماری‌های ناشی از آلودگی آب را افزایش داده است. تخریب زیرساخت‌های شهری و شبکه‌های فاضلاب نیز باعث شده است که بارندگی‌های معمولی به بحرانی جدی برای سلامت عمومی تبدیل شود.
ابعاد این فاجعه زمانی روشن‌تر می‌شود که به گزارش‌های سازمان ملل درباره خسارات ناشی از بارندگی توجه کنیم. بر اساس گزارش دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل، تا هشتم نوامبر، بیش از ۲۶ هزار خانواده از آسیب‌دیدن سرپناه یا وسایل زندگی خود خبر داده‌اند. همچنین بیش از شش هزار سرپناه ویران و حدود ۱۷ هزار و ۴۰۰ سرپناه دیگر آسیب دیده‌اند. ریزش توده‌های ماسه بر خیمه‌های آوارگان در منطقه دیرالبلح نیز جان پنج نفر، از جمله سه کودک و دو زن را گرفته و یک نوزاد بر اثر غرق‌شدن در آب جان باخته است.
این آمارها نشان می‌دهد که بحران غزه دیگر صرفاً به پیامدهای مستقیم جنگ و کمبود مواد غذایی محدود نیست؛ بلکه تمام ابعاد زندگی انسانی را دربر گرفته است. مردمی که خانه، امکانات معیشتی و امنیت خود را از دست داده‌اند، اکنون برای مقابله با سرما و بارندگی نیز با کمبود شدید امکانات مواجه‌اند.
نگران‌کننده‌تر آن‌که بخشی از امکانات ضروری برای اسکان آوارگان همچنان پشت مرزهای غزه باقی مانده است. گزارش‌های سازمان ملل از آماده‌بودن بیش از ۱۵۰ هزار خیمه برای انتقال به غزه حکایت دارد؛ اما محدودیت‌های ورود کمک‌های بشردوستانه و کمبود منابع مالی، روند دسترسی مردم به این امکانات را با مشکل مواجه کرده است. در شرایطی که زمستان فرا رسیده و هزاران خانواده به سرپناه مناسب نیاز دارند، تأخیر در رساندن این کمک‌ها می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری داشته باشد.
در این میان، مسئولیت جامعه جهانی بیش از هر زمان دیگری مطرح است. ابراز نگرانی، انتشار بیانیه و ثبت آمار قربانیان، اگر با اقدامات عملی برای تأمین نیازهای اولیه مردم همراه نباشد، نمی‌تواند مانع گسترش این فاجعه شود. آنچه مردم غزه نیاز دارند، دسترسی فوری و بدون مانع به کمک‌های بشردوستانه، سرپناه مقاوم، آب سالم، خدمات درمانی و امکانات گرمایشی است.
تداوم چنین وضعیتی، پرسش‌های جدی درباره اعتبار ادعاهای جهانی پیرامون حقوق بشر و حمایت از غیرنظامیان ایجاد می‌کند. حقوق بشر نباید تابع جغرافیا، ملاحظات سیاسی یا منافع قدرت‌های جهانی باشد؛ برخورد دوگانه جهان با فجایع انسانی نیز اعتبار ادعاهای آن درباره دفاع از حقوق بشر را زیر سؤال می‌برد.
در مجموع، غزه امروز تنها با یک بحران انسانی مواجه نیست؛ بلکه به صحنه‌ای برای سنجش وجدان و مسئولیت‌پذیری جامعه جهانی تبدیل شده است. باران بر خیمه‌های آوارگان می‌بارد، سرپناه‌های ناامن فرو می‌ریزند و کودکان در میان آب و گل‌ولای شب را به صبح می‌رسانند؛ اما همچنان فاصله میان هشدارهای بین‌المللی و اقدامات عملی برای نجات مردم پابرجاست. تاریخ درباره این فاجعه تنها بر اساس شمار قربانیان قضاوت نخواهد کرد، بلکه سکوت و بی‌عملی کسانی را نیز به یاد خواهد سپرد که توان اقدام داشتند، اما در برابر این رنج انسانی تماشاگر ماندند.
