تعهدنامه‌های اجباری در دانشگاه کابل

به گزارش خبرگزاری معمار؛شماری از دانشجویان دانشگاه کابل از اعمال محدودیت‌های شدید و تحمیل تعهدنامه‌های اجباری از سوی طالبان ابراز نگرانی کرده‌اند.
به گفته آنان، این تعهدنامه‌ها آزادی‌های فردی، تحصیلی و عقیدتی دانشجویان را به‌گونه چشم‌گیری محدود کرده است.
براساس اظهارات این دانشجویان، تعهدنامه‌ای ۱۴ ماده‌ای از آنان گرفته می‌شود که در آن، مواردی چون رعایت دستورالعمل‌های سخت‌گیرانه رفتاری، نوع پوشش، محدودیت در گشت‌وگذار، منع شنیدن موسیقی و الزام به اطاعت کامل از قوانین طالبان درج شده است.
یکی از بحث‌برانگیزترین بخش‌های این تعهدنامه، ماده ششم آن است؛ جایی که به‌گفته دانشجویان، تنوع مذهبی در افغانستان نادیده گرفته شده و تمامی دانشجویان ملزم به پیروی از مذهب حنفی معرفی شده‌اند.
دانشجویان دیگر مذاهب به ویژه شیعیان می‌گویند که این بند عملاً آنان را به تغییر مذهب وادار می‌کند.
دانشجویان تأکید می‌کنند که این وضعیت برای آنان نگران‌کننده است، زیرا دانشگاه باید محیطی برای آزادی اندیشه و احترام به تنوع دیدگاه‌ها باشد، نه مکانی برای تحمیل باورهای ایدئولوژیک.
در بخش‌های دیگر این تعهدنامه، دانشجویان مکلف شده‌اند نمازهای خود را به‌صورت جماعت و در وقت معین ادا کنند، ریش بگذارند و از کوتاه کردن یا تراشیدن آن خودداری کنند. همچنین آنان از اصلاح موی سر به شکلی که به گفته طالبان خلاف شریعت باشد، منع شده‌اند.
براساس این تعهدنامه، دانشجویان باید از پوشش مشخصی شامل لباس شرعی و افغانی استفاده کنند، هرچند تعریف روشنی از این نوع پوشش ارائه نشده است. علاوه بر این، آنان موظف به استفاده از کلاه یا لنگی شده و از گشت‌وگذار بدون آن منع شده‌اند.
محدودیت‌ها به این موارد ختم نمی‌شود؛ دانشجویان از شنیدن موسیقی، استفاده از دخانیات، گرفتن عکس و ویدیو و حتی گشت‌وگذار آزادانه در محیط دانشگاه نیز منع شده‌اند. همچنین آنان مکلف شده‌اند قوانین امر به معروف و نهی از منکر طالبان را رعایت کرده و در اجرای آن خود را مسئول بدانند.
در بخش دیگری از این تعهدنامه، دانشجویان باید به تمامی فرامین و قوانین طالبان پای‌بند باشند، از هرگونه ارتباط با گروه‌های سیاسی خودداری کنند و این گروه را به‌عنوان یک نظام شرعی بپذیرند.
در پایان این سند تأکید شده است که در صورت تخطی از مفاد تعهدنامه، دانشجویان با مجازات‌های شدید روبه‌رو خواهند شد و حق اعتراض یا شکایت نخواهند داشت.
در همین حال، ندامحمد ندیم، سرپرست وزارت تحصیلات عالی طالبان، پیش‌تر ادعا کرده بود که در افغانستان مذهبی جز مذهب حنفی وجود ندارد. ضیاءالله هاشمی، سخنگوی این وزارت، نیز بخش‌هایی از این اظهارات را منتشر کرده است.
این در حالی است که ناظران تأکید می‌کنند بخش قابل توجهی از شهروندان افغانستان پیرو مذاهب دیگر، به‌ویژه شیعه، هستند.
در سطح بین‌المللی، نهادهای مختلف نسبت به وضعیت آزادی‌های مذهبی و آکادمیک در افغانستان هشدار داده‌اند. کمیسیون بین‌المللی آزادی مذهبی امریکا اعلام کرده که با بازگشت طالبان، آزادی مذهبی در این کشور به‌شدت محدود شده است. همچنین هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان بارها نسبت به سیاست‌های تبعیض‌آمیز آموزشی و محدودیت‌های اعمال‌شده بر دانشگاه‌ها ابراز نگرانی کرده است.