هم‌زمان با ادامه انتقادهای داخلی و بین‌المللی از انحصاری بودن ساختار قدرت طالبان، آگاهان سیاسی می‌گویند چالش اصلی حکومت کنونی، صرفاً ترکیب قومی آن نیست؛ بلکه سپردن مسئولیت‌های دولتی به افراد فاقد تخصص و کنار گذاشتن نیروهای حرفه‌ای، افغانستان را با بحران مدیریت و حکمرانی روبه‌رو کرده است. این در حالی است که جامعه جهانی همچنان بر تشکیل حکومتی فراگیر با مشارکت همه اقوام و اقشار جامعه تأکید می‌کند.
عزیز معارج، آگاه مسائل سیاسی، در گفت‌وگو با خبرگزاری معمار اظهار داشت که مفهوم حکومت همه‌شمول تنها به حضور نمایندگان اقوام مختلف در ساختار قدرت محدود نمی‌شود. به گفته او، اکنون افرادی از اقوام گوناگون در صفوف طالبان حضور دارند، اما مسئله اساسی، نبود شایسته‌سالاری و سپردن مسئولیت‌های مهم به افراد متخصص و دارای تجربه است.
او تأکید کرد که آنچه در سال‌های اخیر بیش از هر عامل دیگری به نظام اداری و خدمات عمومی افغانستان آسیب زده، کنار گذاشتن نیروهای حرفه‌ای و غلبه نگاه ایدئولوژیک بر روند انتصاب مقام‌های دولتی بوده است.
این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که طالبان از زمان بازگشت به قدرت، ملاک اصلی انتصاب مقام‌های حکومتی را پایبندی به دیدگاه‌های دینی این گروه عنوان کرده‌اند و بخش عمده‌ای از نهادهای دولتی تحت مدیریت روحانیون و اعضای طالبان قرار دارد. این رویکرد همواره با انتقاد کارشناسان و نهادهای بین‌المللی مواجه بوده است.
پس از تسلط طالبان بر افغانستان در آگست ۲۰۲۱، تشکیل حکومت فراگیر یکی از مهم‌ترین خواسته‌های سازمان ملل، کشورهای منطقه و جامعه جهانی بوده است. با وجود این، منتقدان می‌گویند ساختار کنونی حکومت همچنان از مشارکت گسترده نیروهای سیاسی، زنان، متخصصان و سایر اقشار جامعه بی‌بهره است. در سال‌های اخیر نیز انتقادها از نبود شایسته‌سالاری، تمرکز تصمیم‌گیری و انحصار قدرت در ساختار حکومت طالبان ادامه یافته است.
