اگر به تحولات دهه‌های گذشته افغانستان نگاهی بیندازیم، درمی‌یابیم که استخبارات و ارتش پاکستان در سقوط و شکست حکومت‌های مختلف افغانستان نقش داشته‌اند. پاکستان در گذشته از مجاهدین حمایت می‌کرد و در طول بیست سال نظام جمهوری نیز از طالبان پشتیبانی می‌کرد. افزون بر این، پاکستان در امور داخلی کشور عزیز ما مداخلات گسترده‌ای داشته است.
اما اکنون به نظر می‌رسد که این معادله در حال تغییر است. سیاست‌های ظالمانه و مغرضانه‌ای که پاکستان در قبال مردم و جغرافیای افغانستان در پیش گرفته بود، امروز با چالش‌های جدی روبه‌رو شده است. در داخل پاکستان، وضعیت سیاسی، اقتصادی و امنیتی روزبه‌روز وخیم‌تر می‌شود و مردم این کشور خواهان آزادی و تغییر هستند.
از سوی دیگر، طالبان در افغانستان اکنون بر صدور فتوا تسلط دارند. پاکستان در گذشته از طریق ملاهای وابسته به استخبارات خود، فتواهای متعددی را برای توجیه جنگ در افغانستان صادر می‌کرد و از این طریق، زمینه را برای ادامه درگیری‌ها فراهم می‌ساخت.
با این حال، امروز مردم افغانستان نیز آگاه‌تر شده‌اند و حساسیت بیشتری نسبت به سیاست‌ها و مداخلات پاکستان پیدا کرده‌اند. به همین دلیل، به نظر می‌رسد که پاکستان دیگر به‌آسانی گذشته قادر نخواهد بود در سرنوشت سیاسی افغانستان مداخله کند و زمینه سقوط حکومت‌های این کشور را فراهم سازد.
چه حکومت طالبان در افغانستان بر سر کار باشد و چه در آینده حکومت دیگری جایگزین آن شود، به باور من، پاکستان از این پس به‌سادگی گذشته نخواهد توانست در سقوط و شکست حکومت‌های افغانستان موفق شود؛ زیرا آگاهی سیاسی مردم افغانستان افزایش یافته و حساسیت آنان در برابر مداخلات خارجی، به‌ویژه مداخلات پاکستان، بیشتر شده است.
