مرکز نظارت بر جابجایی داخلی (IDMC) در گزارش سالانه «جابجایی داخلی ۲۰۲۶» اعلام کرده است که حدود هفت میلیون نفر در افغانستان طی سال گذشته میلادی به دلیل درگیریهای طولانیمدت و حوادث طبیعی در داخل کشور آواره شدهاند. این رقم نزدیک به نیمی از مجموع بیجاشدگان داخلی جنوب آسیا در سال ۲۰۲۵ را تشکیل میدهد.
این گزارش که روز سهشنبه، ۲۲ ثور منتشر شد، نشان میدهد که شمار بیجاشدگان داخلی در سراسر جهان به بیش از ۸۲ میلیون نفر رسیده است. بر اساس یافتههای این نهاد، درگیریها و خشونت همچنان اصلیترین عامل آوارگی داخلی در جهان به شمار میروند و حوادث طبیعی نیز نقش مهمی در افزایش این بحران داشتهاند.
در گزارش آمده است که آوارگی داخلی اکنون به یک بحران ساختاری جهانی تبدیل شده و تنها در سال ۲۰۲۵، درگیریها و خشونتها باعث ثبت رکورد ۳۲.۳ میلیون مورد جابجایی داخلی شدهاند.
بخش مربوط به افغانستان نشان میدهد که حدود ۴.۴ میلیون نفر از بیجاشدگان داخلی این کشور مستقیماً در نتیجه جنگ و خشونت مجبور به ترک خانههای خود شدهاند.
این گزارش همچنین به زلزلههای مرگبار ماههای آگست و نوامبر ۲۰۲۵ در ولایتهای شرقی و شهر مزارشریف اشاره کرده که حدود هشت هزار مورد جابجایی تازه را به دنبال داشته است. با وجود تخریب گسترده زیرساختها، بسیاری از خانوادههای آواره ناچار به بازگشت به مناطق اصلی خود شدهاند.
مرکز نظارت بر جابجایی داخلی در ادامه تأکید کرده است که دههها جنگ، خشکسالیهای پیدرپی و بحران شدید اقتصادی، توانایی مردم افغانستان برای بازسازی زندگی و تأمین معیشت را به شدت کاهش داده است.
