نویسنده: م. کهریزنوی
محمد فهیم موحد، مسئول به اصطلاح فواید عامه طالبان در ولایت پنجشیر، با استناد به عبارتی منسوب به ابن تیمیه، فتوای قتل عام شیعیان را با جمله «دوای درد شیعیان شمشیر است» صادر کرده است. این ادبیات فاشیستی و تکفیری که در پنجمین سال سلطه طالبان بر افغانستان منتشر میشود، نه تنها با نص صریح قرآن و سیره نبوی در تضاد است، بلکه نشانه آشکار ناتوانی ساختاری و رشد بنیادگرایی کور در رأس این گروه است. این نوشتار با تحلیل این سخن از منظر دین، اخلاق و حقوق بشر، به بررسی روند فزاینده سرکوب شیعیان و زنان در دو دهه اخیر (به ویژه پنج سال گذشته) میپردازد و پایان بندی آن دعوت به بازگشت به عقلانیت و عدالت است.
طالبان در چهارراه؛ حاکمیت یا تصفیه مذهبی؟
پنج سال از سلطه مجدد طالبان بر افغانستان میگذرد. مدعیانی که زمانی وعده «امنیت» و «عدالت اسلامی» میدادند، امروز به کارنامهای از سرکوب بیسابقه زنان، بستن مکاتب دخترانه و حذف فیزیکی و فرهنگی اقلیتهای مذهبی، خاصه شیعیان، آلوده شدهاند.
در این میان، اظهارات اخیر محمد فهیم موحد در پنجشیر، نقاب از چهره واقعی جریانی برداشته که اختلاف مذهبی را بهانهای برای خشونت ساختار یافته قرار داده است. او نوشته است: «دوای درد شیعیان شمشیر است.» این یک لغزش زبانی نیست، بلکه یک فراخوان آشکار برای قتل عام و جنایت علیه بشریت است. محمد فهیم موحد که مسئولیتی در قبال خدمات عمومی دارد، با صدور این فتوای جاهلانه مرزهای حاکمیت قانون را درنوردیده و مستقیماً به نقش یک داعشی تکفیری درآمده است.
استفاده او از استناد به ابن تیمیه (که حتی در میان پیروانش، فتوا به جواز کشتن همه شیعیان به صورت مطلق از او ثابت نیست و محل مناقشه علمی است) نشان میدهد که او متن دین را ابزاری برای توجیه جنایت میکند.
این سخن که «دوای درد شیعیان شمشیر است» در آینه قرآن و سنت، نه تنها گمراهی، بلکه کفر عملی به مبانی دین است. خداوند در آیه ۸ سوره مائده میفرماید: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُونُوا قَوَّامِينَ لِلَّهِ شُهَدَاءَ بِالْقِسْطِ ۖ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَىٰ أَلَّا تَعْدِلُوا ۚ اعْدِلُوا هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَىٰ ۖ وَاتَّقُوا اللَّهَ ۚ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ»
یعنی: ای اهل ایمان! همواره در همه امور قیام کننده برای خدا و گواهان به عدل و داد باشید. و نباید دشمنی با گروهی شما را بر آن دارد که عدالت نورزید؛ عدالت کنید که آن به پرهیزکاری نزدیک تر است. و از خدا پروا کنید؛ زیرا خدا به آنچه انجام می دهید آگاه است!
در صحیح مسلم و بخاری از پیامبر اکرم (ص) نقل شده است: «مسلمان کسی است که دیگر مسلمانان از دست و زبان او در امان باشند.» چگونه کسی که فراخوان به شمشیر میدهد، مسلمان حقیقی است؟ همچنین در سنن نسایی حدیث نبوی آمده: «بعد از من به کفر باز نگردید که گردن یکدیگر بزنید.» هرکسی که بگوید دوای درد یک قوم، شمشیر کشتن آنهاست، نه تنها سنت را نفی کرده، بلکه در زمره «محارب» با خدا و پیامبر قرار میگیرد، نه مدعی دفاع از اسلام.
آقای فهیم موحد! کسی که درد هموطنانش را «وجود» آنها میبیند و «دوا» را نابودی آنها میداند، نه تنها فاقد درک دینی، بلکه فاقد ابتدایی ترین حس اخلاقی و انسانی است. از منظر حقوق بشر، جمله «دوای درد شمشیر است» مصداق کامل تحریک به نسل کشی محسوب میشود. بر اساس ماده ۲ کنوانسیون منع و مجازات نسل کشی، تحریک مستقیم و علنی به قتل اعضای یک گروه مذهبی، جنایت بینالمللی است و هیچ حصانتی برای مقامات دولتی وجود ندارد. اگر قاعده اخلاقی تو این باشد که «هر که عقیدهاش با من فرق دارد، درد او را با شمشیر درمان کن»، این قاعده هرگز قابل تعمیم به کل جامعه بشری نیست؛ چون جامعه را به جنگلی تبدیل میکند که در آن تنها قانون، قانون قوی ترین است. این نهایت حماقت و عقب ماندگی ذهنی است. شما که مسئول «فواید عامه» هستید، بزرگترین ضرر را به امنیت ملی و انسجام جامعه زدید. شما یک آدم کش بالقوه هستید که لباس قدرت پوشیده است.
به آن دسته از مقامات طالبان که هنوز گوش شنوایی دارند، باید گفت:
نخست اینکه دین خود را پاس دارید. از علمای الازهر مصر بپرسید که «امت واحده» یعنی چه و آیا کشتن هموطنان شیعه به خاطر مذهب، عملی پسندیده است؟
دوم اینکه مقامات طالبان باید بدانند که سخنان فهیم موحد، قیام عمومی و مقاومت مردمی را شعله ورتر میکند. شما نمیتوانید با شمشیر بر دل ها حکومت کنید.
سوم اینکه به عهدهای بینالمللی خود پایبند باشید. جامعه جهانی در پنج سال گذشته بارها کمکهای بشردوستانه را مشروط به رعایت حقوق اقلیتها و زنان کرده است. تداوم این رویه، افغانستان را به قرون وسطی بازمیگرداند و باعث فرار سرمایههای انسانی و اقتصادی میشود.
چهارم اینکه فهیم موحد را محاکمه کنید. اگر خود را حاکم میدانید، اجازه ندهید یک فرد جاهل با یک توییت یا یک بیانیه، امنیت ملی و حیثیت نیممیلیاردی جهان اسلام را لکه دار کند. این فتوا را رسماً رد کنید و عامل آن را به دادگاه معرفی نمایید.
جمله محمد فهیم موحد، تنها نشانه یک ایدئولوژی نفرت پرور نیست، بلکه در عمق خود، آینه تمام نمای بحران هویت طالبان است. آنها مدعی تشکیل نظام اسلامی هستند، اما سازوکار فکری آنان هنوز در مرحله «کشته شدن مخالف در کوچه و بازار» گیر کرده است. آنها نمیدانند که یک حاکمیت پایدار نه با «شمشیر بر گردن» که با «عدالت در قانون» معنا مییابد. فتوای قتل شیعیان، شیعیانی که قرنهاست در این خاک ریشه دارند و در هر ولایت افغانستان حضور دارند، یک حماقت استراتژیک محض است. این فتوای جاهلانه، نه تنها «درد» مردم را درمان نمیکند، بلکه آتشی بر خرمن حاکمیت ناپایدارشان خواهد افکند. تاریخ گواه است: هیچ ایدئولوژی مبتنی بر نفرت از دیگری، قدرت ماندن و مشروعیت پیدا کردن را ندارد. طالبان امروز یا باید این صداهای نفرت را از میان بردارد و به جمع ملتها بپیوندد، یا خود سوخت تمدن چندین هزار ساله افغانستان خواهد شد. آقای فهیم موحد، بداند که شیعیان درد ندارند که به شمشیر تو نیاز داشته باشند. درد اصلی در ذهن تاریک کسانی است که هنوز نتوانستهاند بیاموزند «انسان» بودن، بر «کافر» و «مؤمن» بودن مقدم است. شما با این سخن، نه به اسلام، که به جهالت خود خدمت کردید. و آینده، شمشیر نفرت شما را در غلاف فراموشی قرار خواهد داد.
