گزارش تازه صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) درباره پیامدهای جنگ و درگیری‌ها بر زیرساخت‌های آب و بهداشت در جهان نشان می‌دهد که نزدیک به یک‌سوم جمعیت افغانستان، از جمله حدود ۶.۸ میلیون کودک، از دسترسی به آب آشامیدنی سالم محروم‌اند.
یونیسف در این گزارش که روز شنبه، ۱۶ عقرب، منتشر شده، تأکید کرده است که دهه‌ها جنگ، تخریب تأسیسات آبرسانی، کاهش کمک‌های بین‌المللی و ضعف در بازسازی شبکه‌های آب، بحران دسترسی به آب سالم در افغانستان را تشدید کرده است.
این نهاد در بررسی خود، حملات ثبت‌شده علیه زیرساخت‌های آب، فاضلاب و خدمات بهداشتی را در ۲۳ کشور طی یک دوره پنج‌ساله ارزیابی کرده است. براساس این گزارش، افغانستان، ایران، اوکراین، غزه، سودان و شماری دیگر از کشورها در فاصله جدی ۱۳۹۹ تا جوزای ۱۴۰۵ شاهد حملات مستند علیه تأسیسات و خدمات آب و بهداشت بوده‌اند.
یونیسف هشدار داده است که آسیب‌دیدن زیرساخت‌های حیاتی آب در مناطق جنگ‌زده، میلیون‌ها کودک را با خطر کمبود آب آشامیدنی، مشکلات صحی و اختلال در آموزش مواجه کرده است.
براساس این گزارش، پس از بازگشت طالبان به قدرت در اسد ۱۴۰۰، بخش بزرگی از کمک‌های مالی خارجی برای پروژه‌های آب، بهداشت و حفظ‌الصحه متوقف شد. در نتیجه، توانایی نهادهای مسئول برای نگهداری و توسعه شبکه‌های آبرسانی و فاضلاب کاهش یافته است.
این نهاد می‌گوید در سال ۲۰۲۲ میلادی حدود ۲۴۲ هزار مورد اسهال حاد آبکی در افغانستان ثبت شده و ۸۷ نفر بر اثر این بیماری جان باخته‌اند که بیش از نیمی از قربانیان را کودکان زیر پنج سال تشکیل می‌دادند.
یونیسف افزوده است که تا سال ۲۰۲۵ تنها ۱۰ درصد از بودجه مورد نیاز درخواست بشردوستانه این نهاد برای بخش آب، بهداشت و حفظ‌الصحه تأمین شده بود؛ وضعیتی که شکاف گسترده‌ای در ارائه خدمات و نگهداری زیرساخت‌ها ایجاد کرده است.
در این گزارش، کابل به‌عنوان یکی از نمونه‌های برجسته تأثیرات طولانی‌مدت جنگ بر منابع آب معرفی شده است. یونیسف می‌گوید بخش بزرگی از شبکه عمومی آبرسانی این شهر آسیب دیده و نبود سیستم جایگزین، بسیاری از خانواده‌ها را وابسته به چاه‌های شخصی و خرید آب از تانکرها کرده است.
این نهاد هشدار داده است که با کاهش سطح آب‌های زیرزمینی، حتی برخی چاه‌های عمیق نیز با خطر خشک‌شدن روبه‌رو شده‌اند. هم‌زمان، خانواده‌های کم‌درآمد در کابل ناچارند بخش قابل توجهی از درآمد خود را برای تهیه آب آشامیدنی مصرف کنند.
کمبود آب همچنین بر زندگی کودکان تأثیر گذاشته است. براساس گزارش یونیسف، شماری از کودکان به‌جای حضور در مکتب، ساعت‌ها برای دریافت آب در صف شیرهای عمومی منتظر می‌مانند تا نیازهای خانواده‌های خود را تأمین کنند.
یونیسف در گزارش خود گفته است که محدودیت‌های اعمال‌شده بر کار زنان نیز روند ارائه خدمات آب، بهداشت و حفظ‌الصحه را دشوارتر کرده است.
پس از ممنوعیت کار زنان در سازمان‌های غیردولتی در قوس ۱۴۰۱ و گسترش این محدودیت به سازمان ملل در حمل ۱۴۰۲، فعالیت‌هایی مانند ارزیابی نیازها، توزیع تجهیزات، نظارت بر پروژه‌ها و برنامه‌های آگاهی‌دهی صحی کاهش یافته است.
خوشه کاری آب، بهداشت و حفظ‌الصحه به رهبری یونیسف پیشتر اعلام کرده بود که این فعالیت‌ها بین ۶۰ تا ۷۰ درصد کاهش یافته‌اند.
این گزارش می‌افزاید که ادامه محدودیت‌ها بر حضور کارکنان زن، در سال ۲۰۲۶ نیز دسترسی زنان و دختران به خدمات ایمن و برنامه‌های بهداشتی متناسب با نیازهای آنان را با چالش‌های جدی مواجه کرده است.
