به گزارش خبرگزاری معمار؛ یونیسف و یونسکو در گزارش تازه‌ای اعلام کرده‌اند که هم‌زمان با حذف کامل زنان از تحصیلات عالی، شمار دانشجویان مرد و استادان دانشگاه در افغانستان نیز طی سال‌های اخیر به‌طور قابل توجهی کاهش یافته است.
در گزارش «وضعیت آموزش افغانستان در سال ۲۰۲۶» آمده است که شمار دانشجویان مرد ثبت‌نام‌شده در مراکز آموزش عالی از حدود ۳۰۶ هزار نفر در سال ۲۰۱۹ به حدود ۲۰۸ هزار نفر در سال جاری کاهش یافته است؛ افتی نزدیک به یک‌سوم.
این گزارش همچنین نشان می‌دهد که شمار دانشجویان زن از حدود ۱۱۹ هزار نفر در سال ۲۰۱۹ به ۸۹ هزار نفر در سال ۲۰۲۲ کاهش یافت، در سال ۲۰۲۳ به نزدیک صفر رسید و از سال ۲۰۲۴ به بعد به‌طور کامل به صفر رسیده است؛ موضوعی که بازتاب‌دهنده ممنوعیت ادامه تحصیل زنان در دانشگاه‌ها از دسامبر ۲۰۲۲ است.
یونیسف و یونسکو تأکید کرده‌اند که کاهش مشارکت در آموزش عالی تنها به حذف زنان محدود نمی‌شود، بلکه شمار مردانی که وارد دانشگاه‌ها می‌شوند نیز به‌طور چشمگیری کاهش یافته است.
بر اساس این گزارش، کاهش توان مالی خانواده‌ها برای پرداخت هزینه‌های تحصیل، محدود شدن فرصت‌های شغلی برای فارغ‌التحصیلان و فشارهای اقتصادی بر دانشگاه‌های خصوصی از مهم‌ترین عوامل افت ثبت‌نام در مراکز آموزش عالی به شمار می‌روند.
این دو نهاد هشدار داده‌اند که محرومیت زنان از آموزش عالی، پیامدهایی فراتر از کاهش شمار دانشجویان زن دارد؛ زیرا دانشگاه‌ها نقش اساسی در تربیت نیروی متخصص برای بخش‌هایی مانند بهداشت، آموزش و پژوهش ایفا می‌کنند.
یونسکو همچنین برآورد کرده است که در صورت ادامه ممنوعیت دسترسی زنان به آموزش عالی، زیان انباشته اقتصادی افغانستان تا سال ۲۰۶۶ ممکن است به حدود ۹.۶ میلیارد دالر برسد.
گزارش یونیسف و یونسکو از کاهش قابل توجه شمار استادان دانشگاه نیز خبر می‌دهد. بر اساس این گزارش، شمار استادان دانشگاه‌های افغانستان از حدود ۱۸ هزار و ۹۰۰ نفر در سال ۲۰۱۹ به ۱۲ هزار و ۷۰۰ نفر در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته که معادل حدود یک‌سوم است.
بیشترین کاهش در میان استادان زن ثبت شده است. شمار آنان از حدود دو هزار و ۶۰۰ نفر در سال ۲۰۱۹، به حدود یک هزار و ۱۰۰ نفر در سال ۲۰۲۳، ۸۰۰ نفر در سال ۲۰۲۴ و اندکی بیش از ۱۰۰ نفر در سال ۲۰۲۵ رسیده است.
اگرچه شمار استادان مرد نیز کاهش یافته، اما این روند به مراتب کمتر از کاهش استادان زن بوده است.
یونیسف و یونسکو هشدار داده‌اند که حذف تقریباً کامل استادان زن، ظرفیت علمی دانشگاه‌ها، فرصت‌های راهنمایی آموزشی و توان تربیت متخصصان مورد نیاز کشور را به‌شدت تضعیف کرده است؛ موضوعی که در صورت بازگشت زنان به دانشگاه‌ها نیز چالش‌های جدی ایجاد خواهد کرد.
با وجود این تحولات، شمار مراکز آموزش عالی تغییر چندانی نداشته است. افغانستان در سال ۲۰۱۹ دارای ۱۶۶ نهاد دولتی و خصوصی آموزش عالی بود. این تعداد در سال ۲۰۲۳ به ۱۶۱ مرکز کاهش یافت، اما در سال ۲۰۲۴ بار دیگر به ۱۷۰ مرکز، شامل ۴۰ نهاد دولتی و ۱۳۰ نهاد خصوصی، افزایش یافت.
