دفتر هماهنگی کمکهای بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) اعلام کرده است که محدودیتهای اعمالشده از سوی طالبان بر فعالیت نهادهای بشردوستانه در افغانستان، در ماه جون نسبت به ماه پیش از آن ۵۰ درصد افزایش یافته و این وضعیت به توقف موقت ۲۱ برنامه امدادرسانی انجامیده است.
اوچا در گزارش تازه خود گفته است که نهادهای همکار این سازمان در ماه جون، ۶۰ مورد محدودیت دسترسی را ثبت کردهاند؛ محدودیتهایی که روند کمکرسانی به افراد نیازمند را با تأخیر و اختلال روبهرو کرده است. بر اساس این گزارش، بیشترین موارد در ولایتهای غربی و سپس در مناطق جنوبی کشور ثبت شدهاند.
به گفته اوچا، مداخله در اجرای برنامههای امدادی همچنان بزرگترین مانع فعالیت نهادهای بشردوستانه است. این گزارش از ثبت ۴۳ مورد مداخله خبر میدهد که شامل دخالت در اجرای برنامهها، محدودیت بر حضور کارکنان زن، جلوگیری از دسترسی زنان به کمکها، مداخله در روند استخدام و اجرای مقررات مربوط به پوشش از سوی طالبان میشود.
اوچا همچنین اعلام کرده است که محدودیت بر استفاده از تلفنهای هوشمند، روند نظارت، گزارشدهی، ارتباطات و ارائه خدمات را برای نهادهای امدادی دشوارتر کرده و توان عملیاتی آنها را کاهش داده است.
بر اساس این گزارش، در ماه جون ۱۱ مورد خشونت علیه کارکنان، تأسیسات و داراییهای نهادهای بشردوستانه ثبت شده که شامل ۱۰ مورد بازداشت و یک مورد تهدید بوده است. در مجموع، ۱۴ امدادگر در این رویدادها بازداشت شدهاند.
اوچا افزوده است که ۹ مورد از این حوادث به وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان نسبت داده شده است. به گفته این نهاد، شماری از امدادگران در مرکز پذیرش اسلامقلعه به دلیل آنچه رعایت نکردن مقررات مربوط به ریش و پوشش عنوان شده، بازداشت شدهاند. همچنین محدودیتهای اعمالشده در ولایت هرات، رفتوآمد زنان و فعالیت نهادهای امدادی را بیش از پیش محدود کرده است.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که شش مورد محدودیت در رفتوآمد نهادهای امدادی نیز ثبت شده که شامل توقف کاروانهای امدادی در ایستهای بازرسی، بازجویی کارکنان و بررسی اسناد آنان بوده و موجب تأخیر در عملیات امدادرسانی شده است.
اوچا در مجموع ۳۰ مورد محدودیت مرتبط با زنان را ثبت کرده است؛ از جمله محدودیت بر فعالیت کارکنان زن، جلوگیری از دسترسی زنان به کمکها، محدودیت در استخدام و ایجاد موانع برای حضور آنان در برنامههای آموزشی. این نهاد هشدار داده است که چنین محدودیتهایی دسترسی زنان به خدمات بشردوستانه را بیش از پیش کاهش داده است.
بر پایه آمار این گزارش، ولایت هرات با ثبت ۱۸ رویداد، بیشترین محدودیتهای دسترسی بشردوستانه را داشته و پس از آن قندهار با ۱۳ و کابل با ۹ رویداد قرار دارند. هرات همچنین با ثبت ۱۱ مورد، بیشترین محدودیتهای مرتبط با زنان را نیز به خود اختصاص داده است.
اوچا تأکید کرده است که این گزارش در شرایطی منتشر میشود که نهادهای امدادرسان علاوه بر محدودیتهای عملیاتی، با کمبود شدید منابع مالی نیز مواجهاند. به گفته این نهاد، برنامه پاسخ بشردوستانه سال ۲۰۲۵ هدف دارد هر ماه به یک میلیون و ۷۲۰ هزار نفر کمکرسانی کند، اما در دوره مورد بررسی تنها حدود ۱۲۷ هزار نفر کمک دریافت کردهاند؛ موضوعی که نشاندهنده افزایش شکاف میان نیازهای بشردوستانه و میزان کمکرسانی در افغانستان است.
