بر اساس گزارش سال ۲۰۲۶ بنیاد هالندی «حقوق کودکان»، افغانستان در میان ۱۹۴ کشور جهان پایینترین جایگاه را از نظر رعایت حقوق کودکان به خود اختصاص داده است. این گزارش که با همکاری دانشگاه اراسموس روتردام تهیه شده، به افغانستان امتیاز ۰.۲۱۴ داده و این کشور را در رتبه آخر شاخص جهانی حقوق کودکان قرار داده است.
افغانستان برای دومین سال پیاپی در پایینترین جایگاه این شاخص قرار میگیرد. در گزارش سال ۲۰۲۵ نیز دانشگاه اراسموس روتردام اعلام کرده بود که افغانستان بدترین عملکرد را در زمینه رعایت حقوق کودکان در میان کشورهای بررسیشده داشته است.
بنیاد حقوق کودکان اعلام کرده است که این شاخص بهصورت سالانه میزان اجرای حقوق کودکان را در کشورهای عضو کنوانسیون حقوق کودک سازمان ملل متحد ارزیابی میکند. این ارزیابی بر پایه معیارهایی از جمله حق حیات، سلامت، آموزش، حمایت و فراهم بودن محیطی مناسب برای تحقق حقوق کودکان انجام میشود. گزارش سال ۲۰۲۶ چهاردهمین گزارش سالانه این بنیاد است و وضعیت ۱۹۴ کشور را بررسی میکند.
بر اساس این گزارش، پس از افغانستان، کشورهای چاد و گینه در پایینترین رتبههای شاخص قرار دارند. در مقابل، لوکزامبورگ، ایسلند و موناکو به عنوان کشورهایی معرفی شدهاند که بهترین عملکرد را در زمینه حمایت از حقوق کودکان داشتهاند.
بنیاد حقوق کودکان در این گزارش هشدار داده است که کودکان در سراسر جهان با تهدیدهای فزایندهای روبهرو هستند. به گفته این نهاد، جنگ، سوءاستفاده و محیطهای ناامن، حقوق، سلامت، رفاه و آینده میلیونها کودک را با خطر مواجه کرده است.
همزمان، یونیسف در برنامه کمکهای بشردوستانه افغانستان برای سال ۲۰۲۶ اعلام کرده است که ۲۱.۹ میلیون نفر، از جمله ۱۱.۶ میلیون کودک، به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند. این نهاد میگوید بحران حفاظت از کودکان و سایر گروههای آسیبپذیر در افغانستان تشدید شده و زنان، کودکان و جوانان بیش از گذشته در معرض خطر قرار دارند.
بر اساس گزارش وضعیت بشردوستانه یونیسف که در ماه جنوری منتشر شد، پیشبینی میشود حدود ۹۴۲ هزار کودک زیر پنج سال در سال ۲۰۲۶ به درمان سوءتغذیه شدید حاد نیاز داشته باشند. تنها در ماه جنوری، نزدیک به ۴۷ هزار کودک برای دریافت درمان سوءتغذیه شدید در مراکز درمانی بستری شدند.
یونیسف همچنین تأکید کرده است که افغانستان همچنان تنها کشور جهان است که دختران در آن از دسترسی به آموزش متوسطه و عالی محروم هستند. این سازمان برآورد کرده است که ۷.۱ میلیون کودک به کمکهای اضطراری آموزشی نیاز دارند که حدود ۹۰۰ هزار نفر از آنان کودکانی هستند که از کشورهای همسایه به افغانستان بازگشتهاند.
به گفته یونیسف، بحران تغییرات اقلیمی نیز تهدیدی جدی برای زندگی کودکان افغانستان به شمار میرود. بیش از ۷۵ درصد کودکان در معرض خشکسالی قرار دارند، بیش از نیمی از آنان با موجهای طولانی گرما مواجهاند و بیش از ۱.۷ میلیون کودک نیز در معرض خطر سیلابهای رودخانهای زندگی میکنند.
یونیسف هشدار داده است که تداوم این بحرانها دسترسی کودکان به خدمات اساسی، از جمله آموزش، مراقبتهای صحی و سایر خدمات حیاتی را با اختلال جدی روبهرو کرده است.
