اسنادی که در رسانه ها منتشر شده، نشان میدهد هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، فرمان تازهای برای تنظیم فعالیتهای زرشویی و استخراج طلا در افغانستان صادر کرده است. این فرمان در تاریخ ۲۸ ثور ۱۴۰۵ صادر شده و برای نخستینبار نسخهای از آن در رسانههای منتشر شد.
بر اساس ماده نخست این فرمان، تمامی زمینهای دولتی دارای ظرفیت زرشویی و استخراج طلا بهعنوان زمینهای محافظتشده شناخته میشوند و هرگونه تصرف یا بهرهبرداری از آنها بدون مجوز طالبان ممنوع است.
در ماده دوم، وزارت معادن و پترولیم طالبان موظف شده است زمینهای مناسب دولتی را مطابق قانون اجاره زمینهای امارتی، برای مدت مشخص به اشخاص و شرکتها واگذار کند تا بتوانند تجهیزات و ماشینآلات مورد نیاز خود را در این مناطق مستقر سازند.
فرمان جدید همچنین بر رعایت ملاحظات زیستمحیطی تأکید کرده است. طبق ماده سوم، وزارت معادن باید اجارهبهایی متناسب با منافع عمومی تعیین و دریافت کند. درآمدهای اختصاصیافته به حفاظت از محیط زیست نیز باید صرفاً در همین بخش هزینه شود. علاوه بر این، مستأجران مکلفاند پس از پایان فعالیتهای استخراجی، زمین را به وضعیت اولیه بازگردانند و وزارت معادن نیز برای تضمین اجرای این تعهد، مبلغی را بهعنوان ضمانت از آنان دریافت خواهد کرد.
در ماده چهارم آمده است که اجارهبهای زمین میتواند بهصورت نقدی، طلا یا معادل آن پرداخت شود، اما دریافت بخشی از طلای استخراجشده بهعنوان اجاره ممنوع اعلام شده است.
ماده پنجم این فرمان تصریح میکند که یکپنجم کل طلای استخراجشده بهعنوان «خمس» به اداره طالبان تعلق میگیرد و چهارپنجم باقیمانده در اختیار شرکت یا فرد استخراجکننده خواهد بود.
همچنین بر اساس ماده ششم، وزارت معادن و پترولیم طالبان مکلف شده است در کنار واگذاری زمینها به بخش خصوصی، عملیات زرشویی را بهطور مستقیم نیز انجام دهد و برای اجرای مفاد این فرمان، دستورالعملهای لازم را تدوین و ابلاغ کند.
