طالبان با یورش به تلویزیون تمدن و بازداشت عزاداران حسینی، بار دیگر چهرهء سرکوبگر و متعصب خود را به نمایش گذاشت. این اقدامات که با استناد به وابستگی حزبی و قوانین سلیقهای توجیه میشود، در تناقض آشکار با اصول عدالت، آزادی بیان و احترام به تنوع مذهبی است.
پنج سال از بازگشت طالبان به قدرت میگذرد. دورهای که با وعدههای عفو عمومی و ایجاد امنیت آغاز شد، اما به سرعت به کارنامهای از سیاستهای انحصار طلبانه، تبعیض قومی و مذهبی و سرکوب آزادیهای اساسی تبدیل شد. گزارشهای اخیر از دو جبههی متفاوت، اما به هم پیوسته، نشان دهندهی عمق این بحران است؛ یورش به یک رسانهی مستقل و اعمال محدودیت های بی سابقه بر عزاداران حسینی.
یورش به تلویزیون تمدن؛ اتهام یا بهانه؟
طالبان فعالیت تلویزیون تمدن را به بهانهء «وابستگی به حزب حرکت اسلامی» و «استفاده از زمین غضب شده دولتی» متوقف کرده است. این اتهامات، چالشهای جدی را از منظر حقوقی و اخلاقی ایجاد میکند.
ادعای طالبان مبنی بر غضبی بودن زمین، به شدت مورد مناقشه است. منابع موثق تأکید دارند که زمین این تلویزیون به صورت قانونی و طی مراحل شرعی و اداری از مالکان خصوصی خریداری شده. همچنین، زمین حوزهی علمیهی خاتمالنبیین نیز در دوران حکومت پیشین طی تشریفات قانونی در اختیار آیتالله محسنی قرار گرفته بود. در واقع، طالبان در مقام قضاوت، متهم و مدعیالعموم شده است.
طالبان مدعی است که رسانه های متعلق به احزاب سیاسی حق فعالیت ندارند. اما این استدلال چندین نقص اساسی دارد. نخست، خود طالبان یک گروه سیاسی با ایدئولوژی خاص و ساختار نظامی-سیاسی است. اصولاً چطور میتوانند یک رسانه را صرفاً به دلیل وابستگی به یک حزب که بسیاری از اعضای آن یا منحل شده و یا عملاً فعالیتی ندارند تعطیل کنند و در عین حال خود به عنوان یک «حزب» حاکم بر کل کشور باشند؟
دوم اینکه آیتالله شیخ آصف محسنی، بنیانگذار این تلویزیون، سالها پیش و پیش از تأسیس شبکه، به طور رسمی از فعالیتهای حزبی کناره گیری کرده بود و صرفاً به عنوان یک عالم دینی به فعالیت میپرداخت. این اقدام طالبان، مصداق بارز تصمیم گیری سیاسی و غیرقانونی است که توسط نهادهای ناظر مانند مرکز خبرنگاران افغانستان نیز محکوم شده است و ما هم به عنوان یک شهروند و به عنوان یک محقق دینی محکوم می کنیم.
طالبان و مذهب جعفری؛ از انکار تا سرکوب
طالبان در طول پنج سال گذشته، سیاستی آشکارا خصمانه را در قبال پیروان مذهب برحق جعفری (شیعیان) در پیش گرفته است. این رویه با روی کار آمدن طالبان و به فراموشی سپردن به رسمیت شناخته شدن این مذهب در دوران جمهوریت، شدت یافته است.
گزارشها و اسناد به دست آمده نشان میدهد که طالبان مراسم عزاداری محرم را به شدت محدود کرده است. این محدودیت ها شامل برگزاری مراسم تنها در سه روز مشخص، پشت درهای بسته، ممنوعیت دعوت از اهل سنت، ممنوعیت پخش صدا از بلند گوها و حتی ممنوعیت حضور دسته جمعی عزاداران در مناطق مختلط است. طالبان به صراحت از برگزاری این مراسم که ریشه در تاریخ و عواطف میلیونها شهروند دارد، هراس دارند.
در اقدامی تحقیرآمیز، نیروهای طالبان تحت امر وزیر عدلیه، به مساجد و حسینیهها یورش برده و پرچمهای محرم را پایین کشیده و پاره کردهاند. آنها دست کم 9 نفر را به دلیل برافراشتن این پرچمها بازداشت کرده و در بازداشتگاه شخصی وزیر عدلیه زندانی کردهاند. در هرات نیز این خشونتها با زخمی کردن و بازداشت دهها نفر همراه بوده است.
قیام حسینی و ترس طالبان
نهضت عاشورا، نماد مبارزه با ظلم، استبداد و احیای ارزشهای الهی است. امام حسین (ع) در برابر طاغوت زمان قیام کرد و فرمود: «زیبایی را جز در امر به معروف و نهی از منکر نمیبینم.»، طالبان از این پیام هراس دارند، زیرا مراسم محرم، یادآورندهی مسئولیت انسان در برابر ظلم است. آنان با سرکوب این مراسم، در واقع با وجدان بیدار جامعهای که تشنهی عدالت است، به مبارزه برخاستهاند.
الگوی تکراری خیانت و جنایت
طالبان در هر دو دورهی حاکمیت خود، نشان دادهاند که به عهد و پیمانهای خود پایبند نیستند. از یک سو عفو عمومی اعلام میکنند و از سوی دیگر، نظامیان و نیروهای امنیتی سابق را شکنجه و به قتل میرسانند. آنان حکومتی تک قومی پشتونمحور تشکیل دادهاند و از سهم دهی به سایر اقوام سرباز میزنند.
بزرگ ترین تناقض اخلاقی طالبان در نحوهی برخورد با بیتالمال است. آنان با توجیهات واهی، زمینهای مردم و بیت المال را مصادره و به هواداران خود هدیه میکنند. در حالی که این گروه خود را مدافع اسلام میداند، پول حاصل از فروش معادن افغانستان را صرف تجهیز گروه تروریستی طالبان پاکستانی (تی تی پی) میکند و به جای ساختن کشور، به جنگ افروزی دامن میزند.
توصیههای دینی و اخلاقی به طالبان
قرآن کریم در سوره نحل آیه 90 میفرماید: «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسَانِ»، یعنی خداوند به عدل و احسان فرمان میدهد. شما با تبعیض علیه اقوام و مذاهب مختلف، گام در مسیر «جور» و «ظلم» نهادهاید.
پیامبر اکرم (ص) فرمودند: «همهی مخلوقات، خانوادهی خدا هستند و محبوب ترین آنها کسی است که به این خانواده سود برساند.» شما با سرکوب زنان، بستن لیسه ها و دانشگاه ها بر روی زنان و دختران و ایجاد رعب و وحشت در دل مردم، نه تنها سودی به خانوادهی خدا نمی رسانید، بلکه بار سنگینی از گناه و نفرت بر دوش میکشید.
شما که خود را موءمنین مینامید و رهبر تان را امیرالمؤمنین مینامید، به راستی آیا این شیوهی حکومت داری، چیزی جز خسران و ذلت برای این ملت به ارمغان نمیآورد؟
طالبان در توهمی از قدرت به سر میبرند و گمان میکنند که با زور سرنیزه میتوانند خواست مردم را مهار کنند. اما تاریخ نشان داده است که هیچ ظلم و ستمی پایدار نمانده است. آنان باید بدانند که اعتبار و مشروعیت یک حکومت، نه در شمشیرهای برهنه، بلکه در عدالت، پذیرش تنوع و تأمین آزادیهای مشروع شهروندان است. سرکوب مذهب بر حق جعفری یا تعطیلی یک رسانه به دلیل هوای نفس، پیروزی موقتی است که بذرهای قیامی بزرگ تر را در دل نسلهای آینده میکارد.
نویسنده: دکتر محمدی محقق دینی
