نویسنده:م. کهریزنوی
ضرب و شتم یک روحانی شیعه در کابل توسط طالبان، تنها یک حادثه نیست؛ بلکه نشانهای از یک بحران عمیق تر است: تحریف مفاهیم دینی، نادیده گرفتن اصول فقهی اسلام، و استفاده ابزاری از «امر به معروف» برای اعمال خشونت. این نوشتار با استناد به قرآن، سنت پیامبر و منابع معتبر فقهی، نشان میدهد که نه تنها عقد این زوج مشروع بوده، بلکه رفتار طالبان نیز در تضاد آشکار با روح دین مقدس اسلام قرار دارد.
بر اساس گزارش منتشرشده، « حجت الاسلام والمسلیمن حسینداد شریفی» روحانی شیعه، بهدلیل جاری کردن عقد شرعی میان یک دختر و پسر نامزد، از سوی مأموران طالبان مورد ضرب و شتم قرار گرفته است. این در حالی است که این زوج، پیش از برگزاری مراسم عروسی، عقد شرعی داشتهاند و برای خرید وسایل زندگی به بازار رفته بودند.
این رویداد، سه پرسش بنیادینی را مطرح میکند:
- آیا عقد بدون مراسم عروسی معتبر است؟
- چه کسی حق «امر به معروف و نهی از منکر» دارد؟
- و آیا آنچه طالبان انجام دادهاند، ریشه در دین دارد یا در فرهنگ و برداشتهای خاص خودشان؟
دین مقدس اسلام، «امر به معروف و نهی از منکر» را یک وظیفه مهم میداند؛ اما نه برای هر فرد و به هر شیوهای.
شرایط امر به معروف در فقه اسلامی
علمای اسلامی تأکید دارند که آمر به معروف باید عالم به حکم شرعی باشد، نیت خالص داشته باشد، از روشهای حکیمانه و غیرخشونت آمیز استفاده کند . مفسده بزرگ تر ایجاد نکند.
پیامبر اسلام (ص) فرموده است که «دین، خیرخواهی است.» بنابراین، توهین، تحقیر و ضرب و شتم، نه تنها «امر به معروف» نیست، بلکه خود منکر است!
سوال: آیا عقد بدون عروسی معتبر است؟
در دین مقدس اسلام، نکاح یک قرارداد شرعی است، نه یک مراسم اجتماعی، شرایط اصلی نکاح عبارت است از رضایت طرفین، حضور شاهدان، تعیین مهریه. و طبق منابع فقهی ازدواج نیازمند رضایت دو طرف است، هیچ زنی بدون رضایتش به ازدواج داده نمیشود، نکاح بدون اجبار و با رضایت طرفین معتبر است. بنابراین برگزاری مراسم عروسی شرط صحت نکاح نیست!
بلکه بسیاری از فقها تأکید کردهاند که عقد میتواند قبل از عروسی انجام شود تا زوجین محرم شوند و بتوانند برای زندگی مشترک آماده شوند.
فقر، واقعیت جامعه و ضرورت تسهیل ازدواج
در شرایط کنونی افغانستان که فقز و بیکاری بیداد می کند، بسیاری از جوانان توان مالی برگزاری مراسم عروسی را ندارند. لذا سؤال جدی که مطرح می شود : آیا این جوانان باید تا ابد مجرد بمانند؟
دین مقدس اسلام پاسخ روشن دار: ازدواج را آسان کنید، نه سخت!
پیامبر اسلام (ص) می فرماید: «بهترین ازدواج، آسانترین آن است.» بنابراین، عقد بدون مراسم نه تنها مجاز، بلکه در شرایط فقر راهی مشروع برای حفظ عفت و تشکیل خانواده است.
رضایت در ازدواج؛ اصل بنیادین اسلام
چنانچه گفته شد یکی از مهم ترین اصول نکاح در اسلام، رضایت طرفین است.
در حدیث صحیح آمده است که «دختر/زن بدون اجازهاش به ازدواج داده نمیشود» و نتیجه فقهی این ست که ازدواج اجباری باطل یا حداقل فاقد مشروعیت اخلاقی است، رضایت، مهم تر از هر رسم و مراسمی است، بنابراین خطاب به طالبان باید گفت که آیا رضایت زوجین مهم است یا برگزاری یک مجلس عروسی؟
پاسخ اسلام که روشن است: رضایت، اساس نکاح است؛ نه تشریفات!
تناقض آشکار: برخورد با حلال، سکوت در برابر حرام
طالبان بجای حمایت از یک ازدواج مشروع، یک روحانی را مورد ضرب و شتم قرار میدهند؛ اما این در حالیست که در بسیاری از مناطق کشور دختران خردسال به ازدواج مردان مسن درمیآیند، دختران بدون رضایت مجبور به ازدواج میشوند، در حالی که ازدواج بدون رضایت، خلاف صریح سنت پیامبر است. و اینجا پرسش جدی مطرح می شود و آن اینکه چرا با نکاح مشروع برخورد میشود، اما با ازدواجهای اجباری نه؟
دین یا فرهنگ؟ تحریف اسلام به نام شریعت
بخش بزرگی از رفتارهای طالبان، ریشه در فرهنگ قبیلهای دارد، نه در اسلام.
نمونه بارز: منع تحصیل زنان، در حالی که پیامبر اسلام (ص) فرمود: «طلب علم بر هر زن و مرد مسلمان واجب است.»
این تضاد نشان میدهد که آنچه به نام «شریعت» اجرا میشود، در بسیاری موارد، برداشتهای محدود و غیرعلمی است، نه اسلام واقعی.
توصیه های به طالبان
- کسانی که با رضایت عقد کردهاند را آزار ندهید
- روحانیون را بهخاطر اجرای حکم شرعی تنبیه نکنید
- بجای سرکوب مشروع، با فساد واقعی مقابله کنید
- از ازدواجهای اجباری و کودک همسری جلوگیری کنید
- دین مقدس اسلام، دین رحمت است؛ نه دین تحقیر و خشونت.
حادثه کابل، یک هشدار جدی است، وقتی دین از مسیر علم، اخلاق و عدالت خارج شود، به ابزار قدرت تبدیل میشود. اسلامی که پیامبر (ص) آورد، بر پایه رضایت بود، نه اجبار، بر پایه آسان گیری بود، نه سختگیری و بر پایه کرامت انسان بود، نه تحقیر انسان. اگر امروز به نام دین، عالم دینی لت و کوب میشود و ازدواج مشروع سرکوب میگردد، باید با صدای بلند گفت: این اسلام نیست؛ این تحریف اسلام است. و خطرناک تر از هر گناهی، آن است که ظلم، با نام خدا انجام شود!
