منابع به رسانهها گفتهاند که نیروهای استخبارات طالبان طی هفتههای اخیر تلفنهای همراه شهروندانی را که از ایران وارد افغانستان میشوند، در مرز اسلامقلعه بررسی میکنند. به گفته منابع، روند بازرسی تلفنها گاهی بین ۲۰ تا ۳۰ دقیقه زمان میبرد.
دستکم ۲۰ نفر از افرادی که از مرز اسلامقلعه وارد ولایت هرات شدهاند، تایید کردهاند که تلفنهای همراه آنان از سوی ماموران طالبان بررسی شده است. به گفته این افراد، ماموران تلفنها را به اتاقی منتقل میکنند که مربوط به اداره استخبارات طالبان در مرز اسلامقلعه است.
برخی از این شهروندان گفتهاند که پس از بازپسگیری تلفنهایشان، در تاریخچه جستجوی بعضی اپلیکیشنها، از جمله واتساپ، متوجه شدهاند که ماموران استخبارات نام یا شماره تماس شماری از چهرههای سیاسی و فرماندهان مخالف طالبان در غرب افغانستان را جستوجو کردهاند.
اگرچه در هرات و مناطق غربی افغانستان فعالیت آشکار ضدطالبان گزارش نشده، اما اسماعیل خان، از چهرههای شناختهشده مخالف طالبان، در شهر مشهد ایران و در نزدیکی مرز هرات زندگی میکند.
همچنین شمار زیادی از نظامیان و فرماندهان پیشین ارتش و پولیس افغانستان پس از سقوط حکومت پیشین به ایران پناه بردهاند. در یک سال گذشته، یک فرمانده پیشین پولیس و یکی از افراد نزدیک به اسماعیل خان در ایران ترور شدند؛ افرادی نزدیک به قربانیان، طالبان را مسئول این ترورها میدانند.
یافتههانشان میدهد که شماری از پناهجویان افغان پس از بازگشت ، با بازداشتهای خودسرانه، شکنجه و حتی قتلهای فراقانونی مواجه شدهاند. بر اساس این گزارش، موارد مستندشده نشاندهنده الگویی تکرارشونده از خشونت علیه بازگشتکنندگان است و خانواده قربانیان، طالبان را مسئول این رویدادها معرفی میکنند.
در همین حال، هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان در گزارش سهماهه اخیر خود اعلام کرده که مقامهای پیشین دولتی و اعضای سابق نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان بهصورت اجباری به کشور بازگردانده میشوند و پس از بازگشت در معرض نقض حقوق بشر قرار میگیرند.
یوناما همچنین گزارش داده است که بازداشت، شکنجه و قتل نظامیان پیشین در افغانستان همچنان ادامه دارد. بر اساس این گزارش، در سه ماه نخست سال ۲۰۲۶ دستکم ۲۳ مورد بازداشت خودسرانه، ۹ مورد شکنجه و پنج مورد قتل نظامیان سابق ثبت شده است.
