شماری از شهروندان افغانستان از کاهش چشمگیر فرهنگ مطالعه در میان جوانان ابراز نگرانی میکنند و میگویند که این روند در سالهای اخیر بهطور قابل ملاحظهای رو به افزایش بوده است.
به باور آنان، مشکلات اقتصادی، محدودیتهای وضعشده از سوی طالبان، و همچنین ناامیدی نسبت به آینده، از عوامل اصلی کاهش علاقه جوانان به کتابخوانی است. این شهروندان میافزایند که ممنوعیت آموزش دختران، نبود فرصتهای شغلی برای پسران، استفاده ناسالم و بیش از حد از اینترنت، و کمتوجهی رسانهها، مکاتب و دانشگاهها به ترویج فرهنگ مطالعه، از دیگر دلایل این وضعیت به شمار میرود.
به گفته این جوانان، نهادهای آموزشی در کشور برنامههای مشخص و مؤثری برای تشویق دانشآموزان و دانشجویان به مطالعه ندارند و همین موضوع سبب شده است که کتابخوانی جایگاه پیشین خود را در میان نسل جوان از دست بدهد.
این باشندهگان، پیامدهای این روند را نگرانکننده میدانند و هشدار میدهند که ادامه بیتوجهی به فرهنگ مطالعه میتواند آینده نسل جوان را با چالشهای جدی روبهرو سازد. آنان تأکید میکنند که نهادهای فرهنگی و آموزشی باید برنامههای هدفمند و عملی برای ترویج کتابخوانی رویدست گیرند. به باور آنان، گسترش فرهنگ مطالعه نه تنها به رشد فکری جوانان کمک میکند، بلکه در تقویت همبستگی اجتماعی و حفظ هویت فرهنگی کشور نیز نقش مهمی دارد.
در همین حال، کتابخانههای افغانستان که روزگاری با امکانات محدود نیز محل حضور پررنگ جوانان علاقهمند به مطالعه بودند، امروز با فضای کمرمق و کممراجعه مواجه اند.
در گذشته، این کتابخانهها میزبان دانشجویانی بودند که هر یک در گوشهای مشغول مطالعه آثار گوناگون بودند؛ از کتابهای جغرافیای سیاسی گرفته تا مجموعه شعر قهار عاصی و آثار رهنورد زریاب، اما اکنون با بسته شدن دروازه های آموزش به روی دختران و رونق مدرسههای طالبان، این فرهنگ در میان جوانان به تزلزل انجامیده است.
