بی‌توجهی به میراث تاریخی؛ بناهای باستانی غزنی در معرض فروپاشی

به گزارش خبرگزاری معمار؛ شماری از باشنده‌گان ولایت غزنی نسبت به وضعیت نابسامان بناهای تاریخی این ولایت ابراز نگرانی کرده و می‌گویند که بی‌توجهی طالبان، این آثار ارزشمند را در آستانه نابودی قرار داده است.
به گفته آنان، بارندگی‌های اخیر خسارات گسترده‌ای به شماری از مهم‌ترین ساحات تاریخی وارد کرده است؛ از جمله شهر کهنه غزنی، قلعه بالاحصار و برخی زیارت‌ها که اکنون با خطر جدی فروریزی روبه‌رو هستند. باشندگان تأکید می‌کنند که این بناها پیش از این نیز در وضعیت مناسبی قرار نداشتند و باران‌های اخیر روند تخریب آن‌ها را شدت بخشیده است.
باشنده‌گان غزنی در گفت‌وگو با رسانه‌ها می‌گویند اگر پیش از وقوع این بارندگی‌ها اقدامات حفاظتی لازم انجام می‌شد، میزان خسارات تا این حد گسترده نمی‌بود. آنان می‌افزایند که بارها از نهادهای فرهنگی و طالبان خواسته‌اند تا برای حفاظت از این آثار اقدام کنند، اما این درخواست‌ها بی‌پاسخ مانده است.
به باور آنان، این بناهای تاریخی بخشی از هویت فرهنگی و تاریخی غزنی به‌شمار می‌روند و از بین رفتن آن‌ها، خسارتی جبران‌ناپذیر برای کشور خواهد بود. در همین حال، برخی باشندگان هشدار می‌دهند که ادامه این وضعیت نه‌تنها به تخریب آثار می‌انجامد، بلکه ممکن است جان ساکنان مناطق اطراف، به‌ویژه در محدوده قلعه بالاحصار را نیز به خطر بیندازد.
آنان می‌افزایند که فرسایش شدید دیوارها و برج‌های قلعه بالاحصار در سال‌های اخیر افزایش یافته و بخشی از آن‌ها فرو ریخته است. به گفته آنان، اقدامات ترمیمی محدود و غیرمعیاری نه‌تنها مؤثر نبوده، بلکه باعث هدر رفت منابع نیز شده است.
در کنار نگرانی‌های مردمی، آگاهان فرهنگی نیز هشدار می‌دهند که میراث‌های تاریخی افغانستان سرمایه‌ای مهم برای اقتصاد و هویت ملی کشور به‌شمار می‌روند. آنان تأکید دارند که در صورت حفاظت و بازسازی اصولی، این آثار می‌توانند با جذب گردشگران، به منبع مهم درآمدی تبدیل شوند.
در همین راستا، از یونسکو خواسته شده است تا در زمینه حفاظت و مرمت آثار تاریخی غزنی توجه جدی‌تری نشان دهند.
کارشناسان می‌گویند که بسیاری از آثار تاریخی افغانستان، از جمله ساحات باستانی مربوط به دوره غزنویان و حتی پیش از اسلام، ظرفیت بالایی برای جذب گردشگران دارند. با این حال، نبود برنامه‌های مؤثر حفاظتی و بازسازی، این ظرفیت‌ها را با تهدید جدی مواجه کرده است.
ولایت غزنی یکی از مناطق کهن افغانستان است که ده‌ها بنای تاریخی در آن ثبت شده است. این ولایت در سال ۲۰۱۳ به‌عنوان مرکز تمدن اسلامی نام‌گذاری شد، اما به گفته منابع، بازسازی‌های غیرمعیاری در سال‌های گذشته باعث شده است که برخی از این بناها بار دیگر در معرض تخریب قرار گیرند.
اکنون باشندگان و کارشناسان فرهنگی تأکید دارند که در صورت ادامه بی‌توجهی، بخش قابل توجهی از این میراث ارزشمند برای همیشه از میان خواهد رفت.