عادله راز، سفیر پیشین افغانستان در امریکا در برنامهای درباره افغانستان که از سوی «بنیاد ملی برای دموکراسی» در واشنگتن برگزار شد اظهار داشت کشورهای بیشتری در حال عادیسازی روابط خود با طالبان هستند و این روند رو به افزایش است.
او گفت: «چه ما از آن خوشحال باشیم یا نباشیم، روند عادیسازی روابط کشورها با طالبان جریان دارد. هر کشوری تلاش کرده است اولویت خود را تشخیص و بر مبنای آن عمل کند و محدودیتها [علیه طالبان] را کاهش دهد.»
او افزود که در ظاهر امر، کشورها طالبان را بهرسمیت نشناختهاند، اما روابط دیپلماتیک آنان در سطوح پایینتر از سفیر عملاً جریان دارد.
راز گفت: «درست است که کشورها [میگویند] طالبان را بهرسمیت نشناختهاند، اما نحوه روابطشان نوعی سردرگمی را خلق کرده است که باید پرسید بهرسمیتنشناختن دقیقاً به چه معنا است؟ آیا بهرسمیتنشناختن به این معنا است که سفیر نداشته باشند، ولی معاون اول و معاون دوم سفارت داشته باشند؟ چون اگر سفیر داشته باشند ممکن است رسمیتشناسی تلقی شود.»
سفیر پیشین افغانستان در امریکا درباره اقدامات برای گذار از وضعیت فعلی و شکلدادن به آینده کشور گفت که خواست مردم و تأمین عدالت از اهمیت بیشتری برخوردار است.
او گفت: «آنچه اهمیت دارد خواست مردم افغانستان است و امروز مردم همگی مشتاق آیندهای هستند که فارغ از خواستهای روزمره مثل حق آموزش و کار، در آن خودشان را ببینند.»
خانم راز افزود که در روندهای شکلدهی آینده کشور، شمولیت زنان اهمیت زیادی دارد.
او گفت: «در هر پروسهای که برای شکل دادن به آینده افغانستان به راه بیفتد باید زنان نقش داشته باشند؛ چون محرومیت زنان منجر به پایداری هیچ روندی نخواهد شد.»
او همچنین بر «تأمین عدالت» در روندهای گذار تأکید کرد و گفت یکی از اشتباهاتی که پیش از این صورت گرفته، «قربانی کردن عدالت برای صلح» بوده است.
راز گفت که در زمان تدوین قانون اساسی در آغاز نظام جمهوری و نیز در روند دوحه، عدالت در حاشیه قرار گرفت و گفته شد که روند تأمین عدالت به صلح آسیب میرساند.
او این رویکرد را «بزرگترین اشتباه» خواند و تأکید کرد که صلح بدون عدالت پایدار نیست و برای آینده افغانستان، عدالت یک عنصر حیاتی است.
