امروز یکشنبه، سوم ماه می، مصادف با روز جهانی آزادی رسانهها است؛ روزی که از سوی سازمان ملل متحد و یونسکو برای پاسداشت آزادی رسانهها، حمایت از خبرنگاران در برابر تهدیدها و تأکید بر مسئولیت دولتها در رعایت آزادی بیان بر اساس ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر نامگذاری شده است.
سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) با نشر پیامی به مناسبت روز جهانی آزادی مطبوعات اعلام کرد که دسترسی به اطلاعات آزاد و راستین، پاسخگویی را تقویت میکند، گفتوگو را گسترش میدهد و از حقوق بشر پاسداری میکند.
یونسکو در این پیام تأکید کرده است که دسترسی به اطلاعات معتبر و تأییدشده، یک انتخاب اختیاری نیست، بلکه بنیانی اساسی برای ساختن جوامع صلحآمیز، عادلانه و مقاوم به شمار میرود.
این نهاد وابسته به ملل متحد همچنین هشدار داده است که دستکاری اطلاعات، اختلافات را تشدید میکند و اعتماد عمومی را از بین میبرد.
یونسکو در روز جهانی آزادی مطبوعات، خواستار حفاظت از آزادی بیان و حمایت از روزنامهنگاری بهعنوان یکی از پایههای اصلی صلح شده است.
سازمان ملل نیز اعلام کرده که حمایت از رسانهها و خبرنگاران، جوامع را در برابر بحرانها مقاومتر میسازد.
این بیانیه در حالی منتشر میشود که ملل متحد، روزنامهنگاری را ستون صلح میداند و بر ضرورت مقابله با دستکاری اطلاعات و محدودیت بر رسانهها تأکید دارد.
در حال حاضر چهار خبرنگار، شامل بشیر هاتف، شکیب نظری، حمید فرهادی و ابوذر صارم، همچنان در زندانهای طالبان نگهداری میشوند.
مرکز خبرنگاران افغانستان به مناسبت این روز اعلام کرده است که در یک سال گذشته دستکم ۱۵۰ مورد نقض آزادی رسانهها و حقوق خبرنگاران را در کشور ثبت کرده است.این نهاد گفته است که آمار ثبتشده نشاندهنده تشدید فضای سرکوب و ورود افغانستان به مرحله تازهای از بحران رسانهای است.
مرکز خبرنگاران افغانستان همچنین روز گذشته اعلام کرد که از ماه می ۲۰۲۵ تاکنون، روند سانسور، اختناق و محدودیت بر رسانههای مستقل و خبرنگاران بهگونه چشمگیری افزایش یافته است.بر اساس این گزارش، از میان ۱۵۰ مورد ثبتشده، ۱۲۷ مورد مربوط به تهدید خبرنگاران و ۲۰ مورد مرتبط با بازداشت خبرنگاران و کارمندان رسانهای بوده است. همچنین در این مدت، دو کارمند رادیو و تلویزیون ملی در حملههای هوایی نظامیان پاکستانی جان باخته و یک تن دیگر زخمی شده است.
این نهاد حامی خبرنگاران تأکید کرده که با وجود کاهش نسبی آمار نسبت به دوره مشابه سال گذشته، وضعیت آزادی رسانهها از نگاه کیفی نگرانکنندهتر شده و سیاستهای محدودکننده طالبان، بحران رسانهای در افغانستان را عمیقتر کرده است.
