نخستوزیر هند در نشست بریکس بر ضرورت مشارکت برابر کشورهای جنوب جهانی در ساختار تصمیمگیری بینالمللی تأکید کرد.او اصلاح ساختار شورای امنیت و حکمرانی جهانی را بر مبنای سه محور نمایندگی، پاسخگویی و تدوین قواعد امری اجتنابناپذیر دانست.مودی خواستار بازنگری در قدرت رأی و مدیریت نهادهای مالی بینالمللی متناسب با واقعیتهای اقتصادی امروز جهان شد.وی همچنین تصریح کرد که گروه بریکس مخالف هیچ کشوری نیست، بلکه به دنبال تقویت همکاری، اجماعگرایی و منافع جمعی است.
نشست سران بریکس در دهلینو، در نقطهای عطف از تحولات نظام بینالملل و در بستری پر از بحرانهای عمیق ژئوپلیتیکی برگزار میشود. تقارن این اجلاس با تداوم جنگهای فرسایشی نظیر منازعه روسیه و اوکراین و همچنین بحران ناشی از جنگ آمریکا علیه ایران، ابعاد تازهای به ضرورت بازنگری در ساختارهای سنتی قدرت جهانی بخشیده است. حضور رهبران کلیدی جهان از جمله چین، روسیه و ایران در این نشست، نشاندهنده گرایش فزاینده قدرتهای نوظهور و کشورهای مستقل به ایجاد ائتلافهای جایگزین در برابر جانبداریهای ساختاری غرب است.
یکی از محورهای کانونی این نشست، وضعیت «جنوب جهانی» بود؛ جبههای که به رغم تحمل بیشترین هزینهها و قرار داشتن در خط مقدم بحرانهای امنیتی و اقتصادی، همواره به حاشیه رانده شده و سهمی حداقلی در مهندسی نظامات بینالمللی داشته است. سخنان نخستوزیر هند در انتقاد از «هرم امتیازات» موجود و تأکید بر لزوم گذار به بستری مبتنی بر همکاری و مشارکت برابر، گویای این حقیقت است که نظم پس از جنگ جهانی دوم دیگر پاسخگوی واقعیتهای چندقطبی قرن بیست و یکم نیست.
در این میان، شورای امنیت سازمان ملل که باید مظهر امنیت جمعی باشد، به ابزاری برای تحقق اهداف استعماری تبدیل شده و حقوق ملتها و دولتها را به صورت ظالمانه تضییع میکند. این شورا نه تنها نفعی برای ملتها ندارد، بلکه با تصمیمهای نادرست خود، عملاً به ظلم و اشغالگری کمک میکند. امروزه بیش از هر زمانی، ضرورت قطعی است که ساختار معیوب این شورا تغییر یابد و منافع تمام ملتها و دولتهای جهان در آن لحاظ شود؛ چرا که اصلاحات روبنایی دیگر راهگشا نیست و نیازمند ارادهای جمعی برای بازتعریف توزیع قدرت در سطوح جهانی است.
علاوه بر ابعاد سیاسی و امنیتی، ناعادلانه بودن ساختارهای مالی بینالمللی نیز مانعی جدی بر سر راه توسعه پایدار کشورهای جنوب جهانی است. تمرکز قدرت رأی و سمتهای مدیریتی در نهادهایی نظیر صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی بر اساس الگوهای منسوخ قرن گذشته، با واقعیتهای اقتصادی امروز جهان فاصله عمیقی دارد. کشورهایی که موتور محرک رشد اقتصاد جهانیاند، باید سهمی متناسب در راهبری کلان اقتصادی جهان داشته باشند.
در مجموع، گروه بریکس با تأکید بر احترام متقابل، اجماعگرایی و دوری از رویکردهای خصمانه علیه دیگر کشورها، تلاش میکند تا الگویی نوین از حکمرانی مبتنی بر عدالت جهانی را عرضه کند. گذار از نظم تکقطبی سنتی به ترتیبات چندقطبی عادلانه، اگرچه با مقاومت ساختارهای مسلط روبهروست، اما به گزینهای گریزناپذیر برای صلح، ثبات و توسعه پایدار جهانی تبدیل شده است.
