هر ساله، میلیونها انسان آزاده از سراسر جهان، با گامی استوار و قلبی سرشار از عشق، خود را به عراق می رسانند تا در یکی از عظیم ترین گردهماییهای بشری، یعنی پیاده روی اربعین، شرکت جویند. این حماسه عظیم، فراتر از یک آیین مذهبی، به راستایی «تمدن پویایی» است که از دل مصیبت کربلا زاده شده و هر ساله با شکوهی افزون تر، پیام آور وحدت، عدالت خواهی و ایستادگی در برابر ظلم برای تمامی مستضعفان جهان میباشد. اربعین، نمایشی زنده از عشق بینظیر به خاندان عصمت و طهارت و میثاقی دوباره با آرمانهای انسانی و اخلاقی است که مرزهای جغرافیایی و اعتقادی را در می نوردد.
حماسهای که تاریخ را بازنویسی میکند
اربعین، چهلمین روز شهادت مظلومانه حضرت اباعبدالله الحسین (ع) و یاران باوفایش در دشت کربلاست. واقعهای که در سال 61 هجری قمری رخ داد و مسیر تاریخ اسلام را برای همیشه دگرگون ساخت. امام حسین (ع) در مقابل طاغوت زمان، یزید بن معاویه، ایستاد و با نثار خون پاک خود و اصحابش، فریاد «هیهات منا الذله» را بر مظلومیت و عزت جاودانه بشریت حک کرد. اما اربعین، تنها یک یادبود نیست؛ این رویداد، تجلی همان روح حماسی در قالب حرکتی عظیم و مردمی است که قرنها بعد، همچنان شعله ورتر از گذشته، مسیر تمدن سازی نوین اسلامی را هموار میسازد.
اربعین؛ عشق و ارادت بینهایت به خاندان وحی
اصل و جوهره حرکت عظیم اربعین، عشقی است که در دل میلیونها شیفته حسین بن علی (ع) شعله میکشد. همانگونه که یک کارشناس دینی به درستی اشاره کرده، این گردهمایی نه یک مناسک خشک و بیروح، که «تجلی عشق و ارادت به امام حسین (ع)» است. در روز عاشورا، یاران امام (ع) به چنان درجهای از عشق و دل دادگی نائل آمده بودند که جان خویش را در راه محبوب فدا کردند. این عشق، که قرآن از آن به «مَوَدَّت» یاد میکند، عشقی است که همراه با عمل و ایثار است و عاشق را به فداکاری در راه معشوق سوق میدهد. امروز، راهپیمایان اربعین نیز با طی مسیری طاقت فرسا در گرمای سوزان عراق، این عشق را در عمل به نمایش میگذارند و نشان میدهند که ارادت به ساحت قدس حسینی، تا چه حد می تواند روح و جسم آدمی را تعالی بخشد.
اربعین؛ تجلیگاه «تمدنسازی نوین اسلامی»
اربعین به عنوان یک «موکب تمدن ساز»، الگویی منحصر به فرد از همبستگی و خدمت رسانی بیچشم داشت را به جهانیان عرضه میکند. موکبها یا ایستگاههای صلواتی که در طول مسیر 80 کیلومتری نجف تا کربلا برپا میشوند، نماد «اقتصاد مقاومتی» و «همبستگی مردمی» هستند. در این ایستگاهها، مردم از هر قشر و ملیتی، بدون هیچ چشم داشتی، به زائران خدمت میکنند. این صحنهها، «دانشگاه عملی اخلاق» را به تصویر می کشند که در آن مفاهیمی همچون صبر، ایثار، برادری، مدارا و احترام به دیگران، نه در کتاب های درسی، بلکه در متن زندگی و رفتار مردم به اجرا درمیآید. حضور اقشار مختلف با زبانها، فرهنگها و حتی ادیان گوناگون در کنار یکدیگر، نشان از جهانی بودن پیام عاشورا و ظرفیت بالای این حماسه برای گفتگوی تمدنها و تقریب ادیان و مذاهب دارد.
اربعین؛ میثاق با آرمانهای مقاومت و مبارزه با ظلم
حماسه کربلا، در نگاه عمیق عالمان دینی و تحلیلگران سیاسی، الگویی جاویدان برای مبارزه با ظلم و ستم است. «پارادایم کربلا» که در آن امام حسین (ع) در برابر طاغوتی نالایق و ظالم ایستاد، امروز نیز به عنوان الگویی برای ملتهای مسلمان و آزاده در رویارویی با استکبار جهانی و صهیونیسم بینالمللی مطرح است. در این راستا، پیاده روی اربعین امسال، به ویژه در پی شهادت قائد امت، حضرت آیتالله العظمی سید علی خامنهای (رهبر معظم انقلاب اسلامی)، به دست امریکا و رژیم صهیونیستی، بار معنایی عمیقتری یافته و به «مانور تمدنی خونخواهی» تبدیل شده است. شعار امسال اربعین، «کسی چون من، با کسی چون یزید بیعت نمیکند»، به عنوان پاسخی دندان شکن به جنایتکاران و نماد پیمان مجدد با آرمانهای مقاومت و ایستادگی در برابر زورگویان و مستکبران، در میان جمعیت میلیونی طنینانداز شد. این حرکت، پیام آور این حقیقت است که مکتب حسینی، همواره در برابر هرگونه ظلم و بیعدالتی، چه در کربلای سال 61 هجری و چه در غزه و لبنان امروز، به عنوان پرچم دار مبارزه با استکبار باقی خواهد ماند.
اربعین؛ میراثی از کرامت انسانی و فراخوانی برای اتحاد
اربعین در عصر کنونی که جهان با بحرانهای عمیق اخلاقی و معنوی روبروست، به عنوان «بزرگترین نماد عشق، صلح و کرامت انسانی» شناخته میشود. این گردهمایی عظیم، به خصوص برای نسل جوان، پیامآور مسئولیت پذیری اجتماعی، هویت دینی و ضرورت «جهاد تبیین» است. در این همایش باشکوه، هیچ نژاد، زبان و ملیتی بر دیگری برتری ندارد؛ تنها ملاک، عشق به امام حسین (ع)، اخلاص در خدمت و تلاش برای یاری همنوعان است. به راستی که اربعین، فرصتی کم نظیر برای باز تعریف روابط انسانی بر پایههای اخوت، ایثار و کرامت است و میتواند به عنوان الگویی عملی برای حل چالشهای اجتماعی و تقویت سرمایههای اجتماعی در جوامع اسلامی ایفای نقش کند.
اربعین، چیزی فراتر از یک آیین مذهبی و یک مراسم عزا است. این حماسه عظیم، «معجزهای زنده» و «تمدن پویایی» است که هر ساله با شکوهی افزون تر، نقشآفرینی میکند و ما را به آیندهای روشن تر و مبتنی بر عدالت و معنویت امیدوار میسازد. اربعین، با نمایش قدرت «عشق»، «ایمان»، «آزادگی» و «ایثار»، نشان میدهد که مرزهای جغرافیایی و اختلافات ساختگی، هرگز نمیتوانند مانع از همبستگی انسانهای آزاده در مسیر حق و حقیقت شوند.
این راهپیمایی با شکوه، فریاد رسای تمامی مستضعفان جهان و مشت محکمی بر دهان تمامی مستکبران و ظالمان تاریخ است. اربعین به ما میآموزد که مکتب حسین (ع)، مکتبی زنده، پویا و جاری در رگهای تاریخ است و مسیر آن تا ظهور منجی عالم بشریت، حضرت مهدی (عج)، همچنان ادامه خواهد داشت، چرا که «لَبَّیْکَ یا حُسَیْن» مقدمهای است بر «لَبَّیْکَ یا مَهْدی» . باشد که این حماسه بی نظیر، ما را به درک عمیق تری از مسئولیت انسانی و دینی مان رهنمون سازد و در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی گامی استوار برداریم، ان شاءالله!
نویسنده: م. کهریزنوی
