طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان روز گذشته (یکشنبه، 28 جدی) در اظهاراتی مدعی شد که اسلامآباد هیچگونه مخالفتی با گسترش روابط افغانستان و هند ندارد.
اندرابی با بیان اینکه «اسلامآباد هیچ مخالفتی با گسترش رابطه افغانستان و هند ندارد»، افزود که این موضوع اما بایستی «مشروط به عدم حمایت دهلینو از شبهنظامیان» مخالف پاکستان باشد.
هرچند او از شبهنظامیان مشخصی نام نبرده، اما به نظر میرسد اشاره اندرابی به حمایت احتمالی از تحریک طالبان پاکستانی (تیتیپی) بوده که مقامهای پاکستانی بارها کابل و دهلینو را متهم به حمایت از آن کرده است.
مقامهای پاکستانی پیش از این هم در اظهارات مشابهی مدعی شده بودند که با روابط کابل-دهلینو مشکلی ندارند و از استقلال دستگاه سیاسی افغانستان در سیاستهای خارجی سخن گفتهاند، اما نگاهی به واقعیتهای جاری نشان میدهد که عملکرد دولت و مقامهای پاکستان خلاف اظهارات و اعلامیههای دیپلماتیک آنها در این خصوص بوده است.
چند ماه پیش زمانی که امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان راهی هند شد و در دیدار با مقامهای آن کشور از تامین روابط میان دو کشور سخن گفت، پایتخت افغانستان و برخی ولایتهای مرزی آماج حملات مرگبار جنگندههای پاکستانی قرار گرفت، این درحالی بود که متقی هنوز در هند سرگرم دیدوبازدید با مقامهای آن کشور بود.
همزمان، برخی مقامهای پاکستانی این ادعاها را نیز مطرح کردند که هند و افغانستان از گروههای شبهنظامی برعلیه پاکستان حمایت میکنند. به ادعای آنها، طالبان افغانستان نهتنها با تیتیپی رابطه نزدیک دارند، بلکه این گروه از حمایت دشمنان پاکستان، بهویژه هند، از مسیر خاک افغانستان برخوردار است. ادعایی که همواره از سوی کابل رد شده و مقامهای طالبان گفتهاند ناامنیها و حملات در پاکستان ربطی به افغانستان ندارد و مشکل داخلی آن کشور است.
بیشتر بخوانید
- طالبان خواستار گسترش همکاریهای افغانستان و هند شد
- اسلامآباد: پاکستان مشکلی با ارتباط افغانستان و هند ندارد
- پاکستان: اسلامآباد برای جنگ دوگانه با افغانستان و هند آماده است
پس از گسترش مناسبات حکومت طالبان و هند از میزان سال جاری، اسلامآباد همچنان روند اخراج مهاجران افغان را تشدید کرده و آن را در جهت سیاستهای «تنظیم حضور اتباع خارجی» توجیه کرده است. تشدید فشار بر مهاجران افغان در پاکستان در گرماگرم تنشهای سیاسی موضوعیست که بارها انتقادات تند برخی کارشناسان و نهادهای بینالمللی را برانگیخته است.
اتخاذ رویههای سختگیرانه مرزی پاکستان در تعاملات اقتصادی و اجتماعی نیز از دیگر تحرکات و واکنشهای آن کشور به گسترش روابط کابل-دهلینو بوده است. این وضعیت که با مسدود شدن گذرگاههای مرزی از سوی پاکستان همراه بوده است سرانجام کابل را وادار به قطع روابط تجاری و تزانزیتی با پاکستان کرد؛ وضعیتی که البته طالبان را به سمت جستجوی مسیرهای جایگزین تجاری و تزانزیتی نیز کشاند.
چرایی واکنش پاکستان به گسترش روابط کابل-دهلینو عمدتا به این بر میگردد که اسلامآباد افغانستان را سالهاست بهعنوان عمق استراتژیک خود در برابر هند میشناسد، حضور آن کشور را در این منطقه به ضرر منافع حیاتی خود ارزیابی میکند و البته برای سبوتاژ این روابط هم تا حد ممکن تلاش میکند.
این درحالی است افغانستان یک کشور مستقل است، در تامین روابط خارجی خود بایستی مستقلانه عمل کند و در این زمینه تابع هیچگونه دیکته بیرونی نمیتواند باشد. با این وصف، اینکه مقامهای پاکستانی بخواهند در این باره موافقت و یا مخالفتی داشته باشند، تغییری در رویههای معمول ارتباطی دو کشور مستقل وارد نمیکند.
با این همه، اسلامآباد با توجه به روابط خصمانهای که با هند دارد طبیعی است که از گسترش روابط کابل-دهلینو ناخشنود باشد و این در واکنشهای آن در طی چند ماه اخیر به وضاحت قابل دید است؛ وضعیتی که در سیاست اعلامی و اظهارات دیپلماتیک، خلاف آن بیان میشود.
