امروز یکشنبه، ۱۳ ثور، مصادف با روز جهانی آزادی مطبوعات است؛ روزی که در جهان بهعنوان نماد آزادی بیان و استقلال رسانهها شناخته میشود. اما در افغانستان، این روز بیش از آنکه نشانی از آزادی رسانهها باشد، بازتابدهنده محدودیتها و چالشهای گسترده در عرصه اطلاعرسانی، بهویژه در حوزه ورزش، است.
در سالهای اخیر، رسانههای ورزشی افغانستان نهتنها از محدودیتهای عمومی رسانهها متأثر شدهاند، بلکه با چالشهای مضاعف نیز روبهرو بودهاند. فدراسیونهای ورزشی که باید نقش اصلی را در اطلاعرسانی ایفا کنند، خود با مشکلات ساختاری، مدیریتی و قانونی مواجهاند.
نبود سیستم حرفهای روابط عمومی، ضعف در تولید محتوا و ناتوانی در ارائه اطلاعات شفاف باعث شده است که بسیاری از رویدادهای ورزشی یا بهدرستی پوشش داده نشوند و یا با تأخیر و ابهام به مخاطبان برسند.
در بسیاری موارد، اطلاعات تنها بهصورت گزینشی و محدود منتشر میشود؛ آنهم در چارچوبهایی که امکان پرداخت آزادانه به واقعیتها را کاهش داده است.
یکی از جدیترین چالشها، محدودیت در پوشش برخی بخشهای ورزش، بهویژه ورزش زنان، عنوان میشود. با ممنوع شدن فعالیتهای ورزشی زنان در افغانستان، بخش بزرگی از محتوای رسانههای ورزشی عملاً از میان رفته است و خبرنگاران در بسیاری موارد اجازه یا امکان پرداختن به این موضوعات را ندارند.
همچنان در برخی مناطق، محدودیت در نشر تصاویر زنده و محتوای تصویری، فعالیت رسانههای ورزشی را دشوارتر ساخته است؛ در حالیکه ماهیت ورزش وابسته به تصویر، ویدیو و روایت زنده رویدادها است.
خبرنگاران ورزشی در افغانستان امروز با واقعیتی دوگانه روبهرو هستند؛ از یکسو محدودیتهای گسترده بر آزادی رسانهها و از سوی دیگر، نبود دسترسی به منابع معتبر و رسمی در نهادهای ورزشی.
دسترسی محدود به اطلاعات، نبود نشستهای خبری منظم و عدم پاسخگویی مسئولان ورزشی سبب شده است که خبرنگاران نتوانند گزارشهای دقیق، تحلیلی و حرفهای تهیه کنند. در نتیجه، بسیاری از گزارشها به بازنشر اطلاعات محدود یا غیررسمی تقلیل یافته است.
کارشناسان باور دارند که ضعف در اطلاعرسانی ورزشی تنها یک مشکل رسانهای نیست، بلکه پیامدهای گستردهتری نیز به همراه دارد. نبود شفافیت مانع شکلگیری نقد سازنده و اصلاح ساختارهای ورزشی میشود و فاصله میان مردم و واقعیتهای ورزش کشور را افزایش میدهد.
همچنان در سطح بینالمللی، نبود روایت حرفهای از ورزش افغانستان باعث شده است که بسیاری از دستاوردهای ورزشکاران افغان بازتاب کافی پیدا نکند و کمتر دیده شود.
با وجود این محدودیتها، تلاشهایی برای زنده نگهداشتن رسانههای ورزشی همچنان ادامه دارد. شماری از خبرنگاران و رسانههای مستقل، بهویژه در فضای دیجیتال و خارج از افغانستان، تلاش میکنند روایتهای واقعیتری از وضعیت ورزش کشور ارائه کنند.
حضور ورزشکاران افغان در رقابتهای بینالمللی نیز فرصتی فراهم کرده تا بخشی از این سکوت شکسته شود و نام افغانستان در عرصه ورزش همچنان زنده بماند.
روز جهانی آزادی مطبوعات در افغانستان، یادآور نیاز جدی به رسانههای آزاد، حرفهای و مستقل است؛ نیازی که در بخش ورزش بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. زیرا نبود اطلاعرسانی شفاف و حرفهای، نهتنها رسانهها، بلکه خود ورزش افغانستان را نیز در وضعیت شکننده قرار داده است.
با این حال، تجربه نشان داده است که حتی در دشوارترین شرایط نیز صداهای مستقل بهگونه کامل خاموش نمیشوند و رسانههای ورزشی افغانستان، هرچند در تنگنا، همچنان برای بقا و تأثیرگذاری تلاش میکنند.
