به گزارش خبرگزاری معمار؛ حمدالله محب، مشاور پیشین امنیت ملی افغانستان، در کتاب تازه‌اش با عنوان «سایه‌ها بر فراز کابل؛ روایتی از درون درباره سقوط جمهوری افغانستان» جزئیاتی از روزهای پایانی حکومت پیشین و سقوط کابل به دست طالبان را بازگو کرده است.
محب در این کتاب نوشته است که آخرین تماس تلفنی او در ۱۵ آگست ۲۰۲۱، همزمان با ورود طالبان به کابل، با خلیل‌الرحمان حقانی، از چهره‌های ارشد شبکه حقانی، برقرار شد. به گفته او، این تماس از شهر پیشاور پاکستان انجام شده بود؛ موضوعی که محب آن را نشانه‌ای از ادامه حضور و فعالیت رهبران طالبان در خاک پاکستان می‌داند.
او در روایت خود از ساعات پایانی حکومت جمهوری می‌گوید که در زمانی که نیروهای طالبان به پایتخت نزدیک می‌شدند، با خلیل‌الرحمان حقانی گفت‌وگو کرده است. حقانی که بعدها به عنوان وزیر امور مهاجرین در حکومت طالبان فعالیت کرد، در دسامبر ۲۰۲۴ در یک حمله انتحاری در کابل کشته شد.
این ادعای محب در شرایطی مطرح می‌شود که طالبان و مقام‌های پاکستانی همواره اتهام حمایت سازمان‌یافته اسلام‌آباد از این گروه را رد کرده‌اند. با این حال، بخش مهمی از کتاب محب به بررسی نقش پاکستان در جنگ افغانستان و روابط این کشور با طالبان اختصاص یافته است.
محب در صفحات ۱۴۳ تا ۱۴۵ کتاب خود نوشته است که طالبان بدون پشتیبانی پاکستان قادر به سرنگونی نظام جمهوری افغانستان، که از حمایت جامعه جهانی برخوردار بود، نمی‌شدند.
او استدلال می‌کند که رهبران طالبان طی سال‌های طولانی در پاکستان حضور داشتند و از شبکه‌های مالی، درمانی و پشتیبانی لجستیکی در این کشور استفاده می‌کردند.
مشاور پیشین امنیت ملی افغانستان در بخشی از کتاب به کشته‌شدن ملا اختر منصور، رهبر پیشین طالبان، در بلوچستان پاکستان اشاره کرده است؛ رویدادی که به گفته او با استفاده از گذرنامه پاکستانی انجام شده بود. او همچنین نوشته است که شماری از اعضای هیئت مذاکره‌کننده طالبان برای سفرهای خارجی از اسناد پاکستانی استفاده می‌کردند.
محب در ادامه، نقش سازمان اطلاعات ارتش پاکستان (آی‌اس‌آی) را در شکل‌گیری و تداوم روابط با طالبان برجسته کرده و ریشه این مناسبات را به دوره جهاد ضد شوروی در دهه ۱۹۸۰ و شبکه‌هایی که در آن زمان توسط پاکستان ایجاد شده بود، مرتبط دانسته است.
کتاب «سایه‌ها بر فراز کابل» روایتی از نگاه یکی از نزدیک‌ترین مقام‌های حکومت پیشین به مرکز تصمیم‌گیری در کابل است و تلاش می‌کند عوامل داخلی و خارجی مؤثر بر فروپاشی جمهوری افغانستان را از منظر نویسنده بررسی کند.
