نصیراحمد اندیشه، سفیر افغانستان در ژنو، در واکنش به اظهارات یکی از اعضای طالبان که به کشتن ۱۴ نفر در یک روز در پنجشیر اعتراف کرده است، این سخنان را تنها بخشی از واقعیت نقض گسترده حقوق بشر در افغانستان دانست و بر ضرورت مستندسازی و حفظ شواهد جنایات جنگی تأکید کرد.
این واکنش پس از انتشار گفت‌وگوی ویل بیلی، گردشگر و بلاگر بریتانیایی، با یک عضو طالبان مطرح شد. این فرد در این ویدیو مدعی شد که در یک روز ۱۴ نفر را در پنجشیر به اتهام عضویت در جبهه مقاومت ملی افغانستان کشته است.
اندیشه با اشاره به این ویدیو گفت یک جنگجوی طالبان «در ملأعام و با خونسردی» از کشتن ۱۴ نفر سخن گفته است؛ موضوعی که به گفته او تنها «نوک کوه یخ» از موارد کشتار و نقض حقوق بشر در افغانستان را آشکار می‌کند.
او افزود که هزاران نفر همچنان ناپدید هستند و بسیاری از موارد نقض حقوق بشر هرگز گزارش نمی‌شوند، زیرا شاهدان تحت فشار قرار می‌گیرند، خانواده‌ها تهدید می‌شوند و طالبان کنترل مناطق، زندان‌ها و روایت رویدادها را در اختیار دارند.
سفیر افغانستان در ژنو همچنین با اشاره به گزارش‌های منتشرشده درباره اعدام‌های فراقضایی، مجازات‌های جمعی، شکنجه و ناپدیدسازی‌های اجباری در پنجشیر و دیگر مناطق کشور، بر اهمیت ثبت و نگهداری شواهد این موارد تأکید کرد.
اندیشه سازوکار مستقل تحقیقاتی سازمان ملل برای افغانستان را یکی از مهم‌ترین ابزارها برای گردآوری، حفظ و بررسی شواهد مربوط به جرایم بین‌المللی و نقض جدی حقوق بشر دانست. به گفته او، این سازوکار می‌تواند اظهارات علنی، شهادت بازماندگان و تصاویر منتشرشده را به اسناد قابل استناد تبدیل کند؛ اسنادی که حتی پس از پایان حکومت کنونی نیز برای روندهای دادخواهی و پیگرد قضایی قابل استفاده خواهند بود.
شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ماه میزان سال گذشته ایجاد این سازوکار را تصویب کرد. هدف از تشکیل آن، مستندسازی موارد نقض حقوق بشر، حفظ شواهد و فراهم کردن زمینه گزارش‌دهی، دادخواهی و پیگرد قضایی عاملان این تخلفات عنوان شده است.
اندیشه در پایان هشدار داد که در صورت حفظ نشدن منظم شواهد، پیگیری قضایی این پرونده‌ها در آینده با دشواری جدی یا حتی غیرممکن خواهد شد. او گفت با گذشت زمان، شواهد از بین می‌روند، خاطرات شاهدان کمرنگ می‌شود و عاملان احتمالی ممکن است از دسترس عدالت خارج شوند.
