همزمان با امضای توافقنامه دفاعی میان طالبان و روسیه، شماری از فعالان و آگاهان سیاسی نسبت به این اقدام واکنش نشان داده و آن را نشانه تغییر رویکرد این گروه در عرصه سیاسی و امنیتی دانستهاند.
طالبان که در دوران جنگ با نیروهای شوروی، روسیه را به عنوان وارث حکومت کمونیستی و ضداسلامی معرفی میکردند، اکنون برای تقویت جایگاه خود و مقابله با تهدیدهای امنیتی، بهویژه تنشهای فزاینده با پاکستان، به همکاری با مسکو روی آوردهاند.
نجیب شمال، آگاه سیاسی، در گفتوگو با خبرگزاری معمار اظهار داشت که هدف اصلی طالبان از جنگی که آن را جهاد مینامیدند، دستیابی به قدرت سیاسی در افغانستان بوده است. به گفته وی، مسائل دینی هیچگاه در اولویت واقعی این گروه قرار نداشته و بیشتر به عنوان ابزاری برای بسیج نیروها مورد استفاده قرار گرفته است.
وی افزود: «طالبان پس از هشدارهای اخیر پاکستان درباره احتمال سرنگونی رژیم این گروه، اکنون به روسیه متوسل شدهاند؛ کشوری که روزگاری پدران و رهبران فکری آنان جنگ علیه آن را جهاد میدانستند.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که توافقنامه دفاعی میان طالبان و روسیه با واکنشهای متفاوتی در میان ناظران سیاسی روبهرو شده است. برخی آن را اقدامی در راستای تأمین امنیت و بقای حکومت طالبان ارزیابی میکنند، در حالی که منتقدان معتقدند این توافق نشاندهنده فاصله گرفتن طالبان از شعارها و مواضع ایدئولوژیک گذشته است.
کارشناسان دیگر نیز بر این باورند که گسترش همکاریهای امنیتی میان طالبان و روسیه میتواند معادلات منطقهای را تحت تأثیر قرار داده و بر روابط کابل با اسلامآباد و سایر بازیگران منطقه اثرگذار باشد.
با این حال، مقامهای طالبان تاکنون به انتقادهای مطرحشده درباره تناقض میان مواضع گذشته و سیاستهای کنونی خود واکنشی نشان ندادهاند.
