به گزارش خبرگزاری معمار؛ هدایتالله بدری، وزیر معادن و پترولیم طالبان، در دیدار با سفیر چین در افغانستان و نمایندگان شرکتهای چینی (امسیسی) و مجری پروژه مس عینک، بار دیگر بر آغاز عملی استخراج این معدن تاکید کرد؛ پروژهای که با وجود گذشت نزدیک به دو دهه از امضای قرارداد آن، هنوز وارد مرحله اجرایی نشده است.
وزارت معادن و پترولیم طالبان روز چهارشنبه، ۱۶ ثور، اعلام کرد که در این نشست درباره عملینشدن تعهدات و مکلفیتهای درجشده در قرارداد مس عینک گفتوگو شده است. به گفته این وزارت، طرف چینی تعهد کرده که اقدامات باقیمانده را مطابق قرارداد اجرا کند.
با این حال، روند آغاز پروژه همچنان با کندی و احتیاط از سوی چین همراه است و طی سالهای گذشته، باوجود تاکیدهای مکرر، پیشرفت چشمگیری در اجرای آن دیده نشده است.
به باور ناظران، نگرانیهای امنیتی یکی از مهمترین دلایل تعلل چین در پیشبرد این پروژه است. در جدی سال گذشته خورشیدی، حمله انتحاری به رستورانی متعلق به شهروندان چینی در شهر نو کابل، به کشتهشدن چند تن، از جمله یک شهروند چین، انجامید. پس از این رویداد، دولت چین از اتباع خود خواست از سفر به افغانستان خودداری کنند.
همچنین، مجله فارن پالیسی در گزارشی به ناتوانی طالبان در تامین امنیت کارگران چینی اشاره کرده است. براساس این گزارش، از نوامبر ۲۰۲۴ تا فبروری ۲۰۲۶، دستکم هفت حمله علیه اتباع چینی در مناطق مرزی افغانستان و تاجیکستان رخ داده که در نتیجه آن، حداقل ۹ شهروند چین کشته و ۱۰ تن دیگر زخمی شدهاند.
قرارداد استخراج معدن مس عینک در ششم ثور ۱۳۸۷ میان دولت پیشین افغانستان و شرکت چینی «امسیسی» به ارزش حدود ۲.۹ میلیارد دالر امضا شد. اما پس از کشف آثار تاریخی در محل معدن، اجرای پروژه متوقف شد تا روند بررسی و انتقال این آثار تکمیل شود.
طالبان که با محدودیت منابع مالی روبهرو هستند، استخراج معادن را از اولویتهای اصلی برنامههای اقتصادی خود میدانند و پیشتر نیز از تاخیر در آغاز استخراج مس عینک ابراز نارضایتی کرده بودند.
هرچند گزارشهایی منتشر شده که نشان میدهد شرکت چینی برای حفاظت از آثار تاریخی مس عینک نیز برنامههایی تهیه کرده است، اما این پروژه همچنان در وضعیت بلاتکلیف قرار دارد.
طالبان پس از بازگشت به قدرت بارها بر تسریع استخراج این معدن تاکید کردهاند، اما به نظر میرسد نگرانیهای امنیتی و احتیاط چین، همچنان از موانع اصلی آغاز عملی این پروژه باشد.
