به گزارش خبرگزاری معمار؛ سازمان شفافیت بینالملل گزارش سالانه شاخص ادراک فساد (CPI) را منتشر کرده که بر اساس آن، افغانستان در سال ۲۰۲۵ با کسب ۱۶ امتیاز از ۱۰۰، در جایگاه ۱۶۹ از میان ۱۸۲ کشور جهان قرار گرفته است.
براساس این گزارش افغانستان در سال ۲۰۲۴ با ۱۷ امتیاز در رتبه ۱۶۵ قرار داشت و این آمار نشان میدهد که وضعیت فساد نسبت به سال گذشته بدتر شده است.
شاخص ادراک فساد، کشورها را در مقیاس صفر تا ۱۰۰ رتبهبندی میکند؛ صفر نشاندهنده بالاترین سطح فساد و ۱۰۰ بیانگر پایینترین میزان فساد در بخش عمومی است.
بر اساس این گزارش، دنمارک، فنلند، سنگاپور، نیوزیلند و ناروی با کسب بالاترین امتیازها، پاکترین کشورهای جهان از نظر فساد معرفی شدهاند. در مقابل، سودان جنوبی، سومالیا، ونزوئلا، یمن و لیبیا در پایینترین ردهها قرار گرفته و فاسدترین کشورهای جهان شناخته شدهاند.
بررسی آمارهای سالهای گذشته نشان میدهد که افغانستان روندی نزولی را در شاخص مبارزه با فساد تجربه کرده است. این کشور در سال ۲۰۲۳ با ۲۰ امتیاز در جایگاه ۱۶۲ و در سال ۲۰۲۲ با ۲۴ امتیاز در رتبه ۱۵۰ قرار داشت.
شفافیت بینالملل در گزارش خود تأکید کرده است که دولتهای شکننده و اقتدارگرا، از جمله افغانستان تحت کنترول اداره طالبان، همچنان در پایینترین سطوح این شاخص باقی ماندهاند.
در گزارش امسال، برای نخستینبار در بیش از یک دهه، میانگین جهانی شاخص ادراک فساد به ۴۲ از ۱۰۰ کاهش یافته است. بر اساس این گزارش، ۱۲۲ کشور از مجموع ۱۸۲ کشور امتیازی کمتر از ۵۰ کسب کردهاند که نشاندهنده گسترش فساد در بخش عمومی در سطح جهان است.
شفافیت بینالملل هشدار داده است که حتی دموکراسیهایی با امتیاز بالا نیز با خطر افزایش فساد روبهرو هستند. کشورهایی مانند ایالات متحده (۶۴)، کانادا (۷۵)، بریتانیا (۷۰)، فرانسه (۶۶) و سویدن (۸۰) نیز کاهش امتیاز را تجربه کردهاند.
طبق این گزارش، کشورهایی که آزادیهای مدنی و رسانهای را محدود میکنند، بیشتر در مهار فساد ناکام ماندهاند. از میان ۵۰ کشوری که بیشترین سقوط را در این شاخص داشتهاند، ۳۶ کشور فضای مدنی را محدود کردهاند.
همچنین بیش از ۹۰ درصد روزنامهنگارانی که بهدلیل افشای فساد کشته شدهاند، در کشورهایی با امتیاز پایین شاخص ادراک فساد فعالیت میکردهاند.
شفافیت بینالملل محدود بودن فضای مدنی، نبود دستگاه قضایی مستقل، نظامهای غیرشفاف تأمین مالی سیاسی و فقدان سازوکارهای نظارتی دموکراتیک را از عوامل اصلی تداوم فساد در کشورهایی مانند افغانستان دانسته است.
این سازمان در پایان از رهبران جهان خواسته است با تقویت نهادهای قضایی مستقل، تضمین آزادی رسانهها، شفافسازی تأمین مالی سیاسی و مقابله جدی با جریانهای فرامرزی «پولهای کثیف»، گامهای عملی برای مهار فساد بردارند.
