کمیته نوبل ناروی ناوانتم (ناوی) پیلای، کمیسر عالی سابق حقوق بشر سازمان ملل متحد، را به دلیل تلاش‌هایش برای ترویج صلح و حقوق بین‌الملل، به عنوان برنده جایزه نوبل صلح ۲۰۲۶ معرفی کرد.
کمیته نوبل ناروی ، جایزه صلح نوبل سال ۲۰۲۶ را به ناوانتم «ناوی» پیلای، کمیسر عالی سابق حقوق بشر سازمان ملل متحد و قاضی پیشین دیوان کیفری بین‌المللی به خاطر «تلاش‌هایش برای ترویج صلح و حقوق بین‌الملل» اهدا کرد.
نوانتم ناوی پیلای (Navanethem “Navi” Pillay) یک حقوقدان برجسته اهل آفریقای جنوبی است که بیشتر به خاطر فعالیت‌هایش در زمینه حقوق بشر و عدالت بین‌المللی شناخته می‌شود. او کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد (از ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴) و همچنین قاضی دیوان کیفری بین‌المللی و رئیس دادگاه کیفری بین‌المللی برای رواندا بوده است .
وی در ۲۳ سپتامبر ۱۹۴۱ (اول مهر ۱۳۲۰) در شهر دوربان آفریقای جنوبی متولد شد. خانواده او اصالتی تامیلی داشتند و پدرش راننده اتوبوس بود .
او مدرک کارشناسی هنر و حقوق خود را از دانشگاه ناتال آفریقای جنوبی گرفت. سپس برای ادامه تحصیل به دانشگاه هاروارد آمریکا رفت و در سال ۱۹۸۲ مدرک کارشناسی ارشد حقوق و در سال ۱۹۸۸ دکترای حقوق خود را دریافت کرد.
فعالیت‌های حقوقی و قضایی
پیلای در دوران آپارتاید در آفریقای جنوبی به عنوان وکیل فعالیت می‌کرد. در سال ۱۹۶۷، او اولین زنی بود که در استان ناتال آفریقای جنوبی دفتر وکالت تأسیس کرد، چون به دلیل رنگ پوستش هیچ دفتر وکالتی او را استخدام نمی‌کرد . او در سال ۱۹۷۳ در یک پرونده حقوقی موفق شد حق داشتن وکیل را برای زندانیان سیاسی در جزیره روبن، از جمله نلسون ماندلا، به دست آورد.
پس از پایان آپارتاید، در سال ۱۹۹۵ او به عنوان یکی از اولین زنان غیرسفیدپوست به عضویت دیوان عالی آفریقای جنوبی منصوب شد. در همان سال، مجمع عمومی سازمان ملل متحد او را به عنوان قاضی دادگاه کیفری بین‌المللی برای رواندا انتخاب کرد.
فعالیت‌های بین‌المللی و حقوق بشری
ریاست دادگاه رواندا (۱۹۹۹–۲۰۰۳): در این سمت، او نقش کلیدی در صدور احکام پیشگامانه‌ای داشت که برای اولین بار تجاوز جنسی را به عنوان جنایت علیه بشریت و در شرایطی خاص به عنوان نسل‌کشی به رسمیت شناخت.
قاضی دیوان کیفری بین‌المللی (۲۰۰۳–۲۰۰۸): او در شعبه تجدیدنظر این دادگاه در لاهه خدمت کرد.
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل (۲۰۰۸–۲۰۱۴): او در این سمت به تخلفات حقوق بشری در درگیری‌هایی مانند سوریه و غزه واکنش نشان داد و خواستار پاسخگویی در قبال جنایات جنگی شد.
ریاست کمیسیون تحقیق درباره فلسطین (۲۰۲۱–۲۰۲۵): او ریاست کمیسیون مستقل بین‌المللی تحقیق سازمان ملل متحد درباره سرزمین‌های اشغالی فلسطین را بر عهده داشت. در گزارش این کمیسیون، اقدامات اسرائیل در غزه به عنوان نسل‌کشی ارزیابی شد . او در سال ۲۰۲۵ به دلیل کهولت سن از این سمت استعفا داد.
جوایز و افتخارات
پیلای جوایز متعددی برای فعالیت‌های حقوق بشری خود دریافت کرده است، از جمله جایزه حقوق بشر استکهلم (۲۰۱۰) و جایزه صلح سیدنی (۲۰۲۵) .
کمیته نروژی نوبل تصمیم گرفته است که جایزه صلح نوبل ۲۰۲۶ را به ناوی پیلای (Navi Pillay) برای «تلاش‌هایش در ترویج صلح و حقوق بین‌الملل» اهدا کند.
تعهد ناوی پیلای به اصول جهانی حقوقی و قطب‌نمای اخلاقی استوارش، در طول یک حرفه طولانی، ثابت و پایدار بوده است. رشته‌ای مشترک از نخستین فعالیت‌های او در دفاع از نلسون ماندلا (Nelson Mandela) و دیگرانی که در برابر آپارتاید ایستادند، تا خدمتش به عنوان قاضی در برخی از مهم‌ترین پرونده‌های دادگاه‌های بین‌المللی زمانه ما، کشیده شده است.
ناوی پیلای دولت‌ها و رهبران ملی را پاسخگو کرده و به قربانیان خشونت و درگیری امید بخشیده است. او در تمام سمت‌هایی که داشته، بر مسئولیت افراد و دولت‌ها در پایبندی به حاکمیت قانون تأکید کرده است.
