به گزارش خبرگزاری معمار؛ هدا جابریان، هماهنگکننده برنامه آموزش در شرایط اضطراری یونسکو، میگوید ۲.۴ میلیون دختر در افغانستان از سال ۲۰۲۱ تاکنون از دسترسی به آموزش متوسطه محروم شدهاند؛ رقمی که نسبت به سال گذشته ۲۰۰ هزار تن افزایش یافته و در مقایسه با برآورد سال ۲۰۲۴، یک میلیون تن بیشتر شده است.
جابریان روز سهشنبه، ۲۰ اسد، در یک نشست خبری مجازی گفت افغانستان همچنان تنها کشور جهان است که در آن دختران و زنان بهگونه رسمی از آموزش متوسطه و عالی محروم هستند.
او تأکید کرد که محرومیت چندساله دختران از آموزش دیگر نمیتواند یک «وقفه موقت» تلقی شود و اکنون تقریباً به اندازه یک دوره کامل دبیرستان ادامه یافته است.
به گفته او، ادامه این وضعیت خطر ایجاد شکاف نسلی در آموزش و از دست رفتن فرصتهای آینده برای میلیونها دختر را افزایش داده است.
هماهنگکننده برنامه آموزش در شرایط اضطراری یونسکو گفت ۲.۴ میلیون دختری که از آموزش متوسطه محروم شدهاند، دوره ابتدایی را با موفقیت به پایان رسانده بودند و در شرایط عادی میتوانستند وارد دوره متوسطه شوند؛ اما به دلیل سیاستهای فعلی طالبان از ادامه تحصیل بازماندهاند.
جابریان افزود که محرومیت از آموزش تنها بخشی از بحران آموزشی افغانستان است.
به گفته او، بیش از ۹۰ درصد کودکان ۱۰ ساله در افغانستان قادر نیستند یک متن یا پاراگراف ساده متناسب با سن خود را بخوانند و درک کنند؛ آماری که به گفته او، نشاندهنده بحران جدی کیفیت آموزش در این کشور است.
او گفت افغانستان همزمان با بحران دسترسی به آموزش، با بحران برابری جنسیتی و بحران یادگیری روبهرو است.
جابریان همچنین درباره شرایط نامناسب محیطهای آموزشی در افغانستان هشدار داد و گفت براساس مأموریتهای نظارتی یونسکو، نزدیک به نیمی از مکتبها در این کشور به آب پاک، امکانات بهداشتی و سیستم گرمایشی مناسب دسترسی ندارند.
او افزود که بلایای طبیعی نیز فشار دو برابر بر نظام آموزشی وارد کرده است.
به گفته او، از سال ۲۰۲۱ تاکنون حدود شش رویداد عمده شامل زمینلرزه، سیلاب و دیگر حوادث طبیعی، باعث تعطیلی بیش از یک هزار مکتب در افغانستان شده است.
این مقام یونسکو هشدار داد که ادامه محرومیت دختران از آموزش متوسطه و عالی، در سالهای آینده پیامدهای گستردهای برای نظام آموزشی افغانستان خواهد داشت.
به گفته او، با کاهش شمار دختران، که امکان ادامه تحصیل دارند، در آینده زنان کمتری قادر خواهند بود بهعنوان معلم، متخصص و نیروی حرفهای وارد جامعه شوند.
جابریان گفت: «دختران کمتری میتوانند درس بخوانند و زنان کمتری میتوانند معلم و متخصص شوند» و در نتیجه، نظام آموزشی افغانستان بهتدریج سرمایه انسانی مورد نیاز برای بازسازی و ایفای نقش خود را از دست خواهد داد.
هماهنگکننده برنامه آموزش در شرایط اضطراری یونسکو همچنین به فشار جمعیتی ناشی از بازگشت افغانها اشاره کرد.
او گفت از سال ۲۰۲۳ تاکنون بیش از هفت میلیون افغان از کشورهای همسایه و دیگر مناطق به افغانستان بازگشته یا مجبور به بازگشت شدهاند.
به گفته او، تنها در سال ۲۰۲۵ نزدیک به سه میلیون تن به افغانستان بازگشتهاند.
جابریان هشدار داد که این روند فشار بیشتری بر مکتبها و زیرساختهای آموزشی وارد میکند؛ زیرساختهایی که در بسیاری موارد از پیش با کمبود ظرفیت، امکانات و معلم روبهرو هستند.
او افزود که بسیاری از بازگشتکنندگان را جوانان و نوجوانان تشکیل میدهند و دخترانی که در کشورهای همسایه در مقاطع متوسطه یا دبیرستان آموزش میدیدند، پس از بازگشت به افغانستان ممکن است بار دیگر از دسترسی به آموزش رسمی محروم شوند.
جابریان گفت یونسکو اطلاعات دقیقی درباره شمار دختران در میان بازگشتکنندگان در اختیار ندارد، اما روشن است که برای بسیاری از دختران نوجوان، بازگشت به افغانستان به معنای از دست دادن امکان ادامه آموزش رسمی است.
