به گزارش خبرگزاری معمار؛ دیدهبان حقوق بشر اعلام کرده است که همزمان با نزدیک شدن به پنجمین سالگرد بازگشت طالبان به قدرت، بحران حقوق بشر در افغانستان تشدید شده و محدودیتهای گسترده این گروه بر شهروندان، بهویژه زنان و دختران، همچنان ادامه دارد.
این سازمان روز دوشنبه (۱۲ اسد) در گزارشی که به مناسبت پنجمین سالگرد تسلط دوباره طالبان بر افغانستان منتشر کرده، گفته است که طالبان از زمان بازگشت به قدرت، حقوق اساسی شهروندان را با اعمال محدودیتهای گسترده نقض کردهاند.
براساس این گزارش، زنان و دختران همچنان از آموزش متوسطه و دانشگاهی محروم هستند و در بخشهای اشتغال، آزادی رفتوآمد، آزادی بیان و حضور در جامعه نیز با محدودیتهای شدید روبهرو اند.
دیدهبان حقوق بشر افزوده است که خبرنگاران، فعالان مدنی و افرادی که طالبان آنان را منتقد خود میدانند، با تهدید، بازداشتهای خودسرانه و شکنجه مواجه شدهاند. این سازمان همچنین گفته است که شماری از اعضای نیروهای امنیتی حکومت پیشین در سالهای گذشته قربانی انتقامگیری و قتلهای فراقضایی شدهاند.
در گزارش آمده است که وضعیت بشردوستانه افغانستان نیز همچنان بحرانی است و پس از کاهش بخش بزرگی از کمکهای بینالمللی، نیمی از جمعیت کشور به کمکهای غذایی و درمانی نیاز دارند.
این سازمان گفته است که بیش از ۳.۷ میلیون کودک در افغانستان با سوءتغذیه حاد روبهرو هستند و نظام صحی کشور نیز با کمبود شدید منابع مواجه است.
دیدهبان حقوق بشر همچنین اخراج گسترده مهاجران افغان از پاکستان و ایران را از عوامل تشدید بحران انسانی دانسته و گفته است که بسیاری از خانوادههای بازگشته با کمبود سرپناه، فرصتهای کاری و منابع درآمدی مواجهاند.
در بخش دیگری از گزارش، این سازمان به درگیریهای مسلحانه میان طالبان و پاکستان و نیز حملات شاخه خراسان داعش اشاره کرده و گفته است که این رویدادها در سالهای اخیر صدها قربانی غیرنظامی برجای گذاشته است.
دیدهبان حقوق بشر با اشاره به صدور حکم بازداشت رهبران طالبان از سوی دیوان کیفری بینالمللی و ایجاد سازوکار مستقل پاسخگویی سازمان ملل برای افغانستان در سال ۲۰۲۵، این اقدامات را گامهایی مهم برای مقابله با مصونیت عاملان نقض حقوق بشر عنوان کرده است.
این سازمان از دولتها خواسته است فشار بر طالبان برای لغو محدودیتهای اعمالشده علیه زنان و دختران را افزایش دهند، از روندهای بینالمللی پاسخگویی حمایت کنند، بودجه کمکهای بشردوستانه افغانستان را تأمین کنند و به اخراج اجباری پناهجویان و مهاجران افغان پایان دهند.



