آکادمی سلطنتی علوم سوئدن، جایزه نوبل کیمیای سال ۲۰۲۶ را به «هنری کاگان» و «کنزو سوآی» برای کشف اثرات غیرخطی و خودکاتالیزگری در سنتز آلی نامتقارن اهدا کرد.
این محققان برای کشف اثرات غیرخطی و خودکاتالیزی در سنتز آلی نامتقارن برنده نوبل ۲۰۲۶ شدند.
این پژوهشگران نشان داده‌اند که فرایندهای شیمیایی می‌توانند به انتخاب یکی از دو شکل آینه‌ای یک مولکول منجر شوند. برخی مولکول‌ها، از جمله اسیدهای آمینه، در دو ساختار وجود دارند که تصویر آینه‌ای یکدیگر هستند؛ با این حال، جانداران تقریباً به‌طور انحصاری از یکی از این دو نوع استفاده می‌کنند.
چگونگی شکل‌گیری این عدم تقارن شیمیایی، یکی از معماهای دیرینه علم کیمیا به شمار می رفت که هانری کاگان و کنسو سوآی به دلیل یافتن راه حلی برای این معما برنده نوبل کیمیا ۲۰۲۶ شدند.
هانری کاگان متولد ۱۹۳۰ میلادی و استاد بازنشسته دانشگاه پاریس-سود فرانسه است. او به عنوان یکی از پیشگامان حوزه کاتالیز نامتقارن شناخته می شود. اکتشافات او تاثیرات وسیع و عمیقی برصنعت داروسازی داشته است. وی در سال ۲۰۰۱ میلادی برنده جایزه ولف در حوزه کیمیا و در سال ۲۰۰۲ برنده جایزه ریوْجی نویوری شد.
کنسو سوای جاپانی متولد ۱۹۵۰، شیمیدان آلی است. او مدرس دانشگاه در گروه کیمیا کاربری دانشگاه علوم توکیو است. وی در دانشگاه توکیو تحصیل کرده و مدرک دکترای خود را در رشته سنتز آلی دریافت کرد وی پژوهش پسادکتری خود را زیر نظر ارنست ال الیل در دانشگاه کارولینای شمالی گذراند. حوزه‌های پژوهشی او شامل سنتز نامتقارن و انانتیوانتخابی، خودکاتالیزی نامتقارن و خاستگاه کایرالیته است.
همچنین «واکنش سوآی» که در آن آلکیلاسیون پیریمیدین-۵-کربالدهید با استفاده از دی‌ایزوپروپیل‌روی انجام می‌شود، به افتخار او نام‌گذاری شده است.
سوآی همچنین به‌عنوان استاد مدعو در دانشگاه‌های متعددی از جمله ESPCI پاریس ، دانشگاه کیوشو ، دانشگاه واسدا ، دانشگاه استراسبورگ و دانشگاه جیلین فعالیت کرده است.
سال گذشته نیز سوسوموکیتاگاوا از دانشگاه کیوتو ژاپن، ریچارد ازبورن از دانشگاه ملبورن استرالیا و عمر یاغی از دانشگاه کالیفرنیا برکلی در سال ۲۰۲۵ میلادی برای توسعه چارچوب‌های فلزی-آلی (MOFs) به عنوان برندگان نوبل کیمیا معرفی شدند.
