نشریه آسیا تایمز در تحلیلی تازه نوشته است که اداره طالبان به‌تدریج با چالش‌هایی در حفظ کنترول بر بخش‌های مختلف افغانستان روبه‌رو شده و فعالیت گروه‌های مخالف مسلح از ولایت‌های شمالی فراتر رفته است.
بر اساس این گزارش، گروه‌های مخالف طالبان در ماه‌های اگست و سپتامبر مسئولیت یا ادعای انجام ۱۱۹ حمله را در ۲۶ ولایت افغانستان مطرح کرده‌اند. به نوشته این نشریه، گسترش جغرافیایی این حملات نشان‌دهنده پراکندگی بیشتر فعالیت‌های مسلحانه مخالفان طالبان است.
آسیا تایمز گفته است که طالبان پنج سال پس از تسلط بر کابل، همچنان بر مراکز ولایت‌ها کنترل دارد و با نیروی نظامی کلاسیکی که توان پیشروی به سوی پایتخت را داشته باشد، روبه‌رو نیست. این گروه بارها بهبود وضعیت امنیتی را نشانه تثبیت نظم پس از سال ۲۰۲۱ دانسته است.
در همین حال، این نشریه در تحلیل خود استدلال می‌کند که گسترش جغرافیایی فعالیت گروه‌های مخالف، تنوع سازمانی آن‌ها و دشوارترشدن محدود دانستن مقاومت به شمال کشور، تصویر طالبان از ثبات را با پرسش روبه‌رو کرده است.
در سال‌های نخست پس از سقوط کابل، جبهه مقاومت ملی و جبهه آزادی افغانستان بیشتر در پنجشیر، بدخشان، تخار، بغلان و دیگر ولایت‌های شمالی و شمال‌شرقی فعالیت داشتند. به گفته آسیا تایمز، این تمرکز جغرافیایی به طالبان امکان می‌داد مخالفان مسلح را بقایای محدود نظام جمهوری پیشین معرفی کند؛ برداشتی که به باور این نشریه، تا سال ۲۰۲۶ تضعیف شده است.
براساس گزارش ماه سپتامبر دبیرکل سازمان ملل متحد، بین اول می تا ۳۱ جولای، ۸۸ حمله از سوی گروه‌های مخالف مسلح در ۲۱ ولایت گزارش شده بود که بازرسان سازمان ملل متحد ۵۵ مورد آن را تأیید کردند. در همان گزارش آمده بود که مقاومت مسلحانه هنوز تهدیدی قابل توجه برای کنترول قلمرویی طالبان به شمار نمی‌رود.
اما به گفته آسیا تایمز، گروه‌های مخالف در ماه‌های اگست و سپتامبر مدعی انجام ۱۱۹ حمله در ۲۶ ولایت از مجموع ۳۴ ولایت افغانستان شده‌اند. این حملات، به ادعای گروه‌ها، در شمال، شمال‌شرق، مرکز، شرق، جنوب و غرب کشور انجام شده‌اند.
این نشریه تأکید کرده است که آمار حملات از سوی خود گروه‌ها ارائه شده و ادعاهای مربوط به تلفات باید با احتیاط بررسی شود؛ با این حال، پراکندگی جغرافیایی گزارش‌ها را نشانه‌ای از گسترش فعالیت مخالفان دانسته است.
براساس همین آمار، جبهه متحد افغانستان از ۵۹ عملیات، جبهه آزادی از ۲۹ عملیات، جبهه مقاومت ملی از ۱۱ عملیات، جبهه ملی استقلال از ۹ عملیات و روند سبز از هفت عملیات خبر داده‌اند. دو گروه دیگر نیز هرکدام مدعی انجام دو عملیات شده‌اند.
آسیا تایمز گسترش فعالیت مخالفان در جنوب افغانستان را یکی از تغییرات مهم در الگوی مقاومت دانسته است. به نوشته این نشریه، جبهه متحد افغانستان به رهبری سمیع سادات، جنرال پیشین ارتش افغانستان، فعالیت مسلحانه خود را در ماه اگست آغاز کرده و مدعی انجام عملیات در هلمند، قندهار، نیمروز، غور، بادغیس و فاریاب شده است.
این نشریه می‌نویسد که برخلاف برخی جبهه‌های فعال در شمال، این گروه عمدتاً چهره‌های پشتون دارد و بر نیروهای امنیتی پیشین متکی است.
در همین حال، آسیا تایمز تأکید کرده است که این تحولات به معنای قیام عمومی پشتون‌ها یا سقوط مراکز قدرت طالبان در جنوب نیست؛ اما حضور یک گروه مخالف در مناطقی که از پایگاه‌های سنتی طالبان به شمار می‌روند، ادعای محدود بودن مقاومت به شمال کشور را زیر سؤال می‌برد.
در تحلیل آسیا تایمز آمده است که مقاومت مسلحانه علیه طالبان یک جریان یکپارچه نیست و گروه‌هایی چون جبهه مقاومت ملی، جبهه آزادی، جبهه متحد افغانستان، جبهه سپاهیان میهن، جبهه ملی استقلال، جبهه جمهوریت و سازمان افق نو، از نظر اهداف، ترکیب قومی و توان نظامی تفاوت دارند.
به گفته این نشریه، این پراکندگی ممکن است مانع شکل‌گیری یک نیروی منسجم برای ایجاد حکومت جایگزین شود؛ اما لزوماً به معنای بی‌اهمیت بودن این گروه‌ها نیست. افغانستان ممکن است با وضعیتی روبه‌رو شود که در آن شبکه‌های متعدد در ولایت‌های مختلف به نیروها و نهادهای طالبان حمله کنند، بی‌آن‌که هیچ‌یک به‌تنهایی توان سرنگونی این گروه را داشته باشند.
در چنین حالتی، به باور نویسنده، طالبان با فشار امنیتی مداوم و فرسایشی در مناطق مختلف روبه‌رو خواهد شد، نه لزوماً جنگ داخلی سراسری مشابه درگیری‌های گذشته.
آسیا تایمز همچنین نوشته است که برخورد طالبان با نیروهای حکومت پیشین می‌تواند به جذب نیرو برای گروه‌های مخالف کمک کند. پس از تسلط طالبان بر افغانستان، این گروه عفو عمومی اعلام کرد؛ اما گزارش‌های دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) مواردی از نقض این عفو، از جمله قتل‌های فراقضایی، بازداشت‌های خودسرانه، شکنجه و ناپدیدسازی قهری نیروهای پیشین را مستند کرده‌اند.
به نوشته این نشریه، سربازان، کماندوها، نیروهای پولیس و کارکنان پیشین استخبارات، به دلیل برخورداری از آموزش نظامی و تجربه نبرد، می‌توانند برای گروه‌های مخالف منبعی از نیروی انسانی و تجربه عملیاتی باشند.
این تحلیل می‌افزاید که سرکوب مخالفان ممکن است به‌جای از میان بردن کامل مقاومت، انگیزه برخی افراد برای پیوستن به گروه‌های مسلح را افزایش دهد.
آسیا تایمز تأکید کرده است که داعش خراسان را نباید با گروه‌های مقاومت سیاسی و مسلحانه افغان یکسان دانست، زیرا این گروه‌ها از نظر ایدئولوژی و اهداف تفاوت دارند. با این حال، به نوشته نشریه، فعالیت هم‌زمان داعش خراسان و گروه‌های مخالف افغان، طالبان را با چند چالش امنیتی روبه‌رو می‌کند.
در این تحلیل آمده است که شواهد موجود هنوز نشان نمی‌دهد افغانستان در آستانه یک جنگ داخلی سراسری دیگر قرار دارد؛ اما گسترش جغرافیایی فعالیت‌های گزارش‌شده مخالفان نشان می‌دهد که کنترول مراکز شهری و ولایت‌ها، به‌تنهایی برای اثبات ثبات پایدار کافی نیست.
