کریس ون هالن، سناتور دموکرات ایالت مریلند، دولت دونالد ترامپ را به نقض تعهد ایالات متحده در قبال همکاران افغان متهم کرد و هشدار داد که تعلیق برنامه ویزای ویژه مهاجرت، جان هزاران افغان همکار ارتش آمریکا را با خطر جدی روبه‌رو کرده است.
ون هالن روز چهارشنبه در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «بیش از دو دهه، غیرنظامیان افغان جان خود را برای کمک به نیروهای آمریکایی به خطر انداختند. برنامه دوحزبی ویزای ویژه مهاجرت، تعهدی در قبال این افراد و قدردانی از خدمات آنان بود.»
او افزود: «دولت ترامپ با برچیدن این برنامه، این وعده را زیر پا می‌گذارد و بسیاری از همکاران افغان ما را در معرض خطر قرار می‌دهد.»
این سناتور دموکرات به همراه شماری دیگر از سناتورها دوم اکتبر گزارشی درباره توقف روند صدور ویزای ویژه برای همکاران افغان ارتش آمریکا منتشر کرده بود. در این گزارش آمده است که صدور این ویزاها عملاً متوقف شده، دفتر هماهنگی انتقال متحدان افغان در وزارت خارجه آمریکا منحل شده و بیش از ۱۵۵ هزار متقاضی و اعضای خانواده‌های آنان همچنان در بلاتکلیفی به سر می‌برند.
بر اساس این گزارش، با اجرای فرمان ریاست‌جمهوری آمریکا، از اول ژانویه ۲۰۲۶ صدور ویزا برای شهروندان افغان، از جمله متقاضیان ویزای ویژه مهاجرت، تعلیق و معافیت‌های پیشین این گروه نیز لغو شد.
وزارت خارجه آمریکا تا ماه می ۲۰۲۶ اعلام کرده بود که در طول سال جاری هیچ ویزای ویژه‌ای برای متقاضیان افغان صادر نشده است. همچنین گروه‌های حامی این برنامه، از جمله «افغان ایواک» و گزارش اقلیت دموکرات سنای آمریکا، اعلام کرده‌اند که در مجموع تنها حدود سه ویزای ویژه در سال ۲۰۲۶ برای افغان‌ها صادر شده است.
در همین حال، گروه‌های مدافع انتقال افغان‌ها به آمریکا می‌گویند مهلت قانونی ثبت درخواست‌های جدید برای تأیید رئیس مأموریت در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵ پایان یافته و کنگره نیز در سال ۲۰۲۵ سقف صدور این ویزاها را افزایش نداده است.
برنامه ویزای ویژه مهاجرت برای افغان‌ها در دوران حضور نظامی آمریکا در افغانستان ایجاد شد تا مترجمان، محافظان، کارکنان محلی و دیگر غیرنظامیانی که با نیروها و دیپلمات‌های آمریکایی همکاری کرده و در معرض تهدید طالبان قرار داشتند، بتوانند به‌صورت قانونی به آمریکا منتقل شوند. از زمان آغاز این برنامه تاکنون بیش از ۱۶۰ هزار همکار افغان از این مسیر وارد ایالات متحده شده‌اند.
دولت ترامپ تعلیق این برنامه را بخشی از سیاست‌های گسترده‌تر محدودیت ورود به آمریکا و ملاحظات امنیت ملی عنوان کرده است. در همین حال، شماری از جمهوری‌خواهان سنا نیز پس از تیراندازی به یک نیروی گارد ملی در اواخر سال ۲۰۲۵، با استناد به نگرانی درباره روند بررسی امنیتی متقاضیان، از حمایت خود برای گسترش این برنامه عقب‌نشینی کردند.
در مقابل، مدافعان برنامه ویزای ویژه تأکید می‌کنند که روند بررسی متقاضیان چندمرحله‌ای و بسیار سختگیرانه است و توقف صدور ویزا، حتی افرادی را که پیش‌تر در افغانستان یا کشورهای ثالث، از جمله پایگاه نظامی آمریکا در قطر، تأیید شده‌اند، در وضعیت نامشخص قرار داده است.
دولت آمریکا همچنین وضعیت حفاظت موقت (TPS) برای شماری از شهروندان افغان مقیم این کشور را پایان داده و کمک‌های مربوط به اسکان مجدد آنان را نیز متوقف کرده است.
