محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، در برنامه «فانوس» تلویزیون معمار، یکی از صریحترین مواضع خود درباره خط دیورند را مطرح کرد و با انتقاد از روایتهای رسمی پیرامون این موضوع، پادشاهان گذشته افغانستان را متهم به واگذاری بخشهایی از خاک کشور در قالب معاهدات تاریخی با هند بریتانیایی کرد.
«پادشاهان خاک را واگذار کردند و پول گرفتند»
محقق با اشاره به دورههای مختلف تاریخی از شاهشجاع تا ظاهرشاه گفت که در طول بیش از یک قرن، چندین پادشاه افغانستان در قالب توافقات رسمی با حکومت هند بریتانیایی، مناطق آنسوی مرز را واگذار کردهاند.
او گفت: «در طول ۱۰۰ سال، خاک واگذار شده و در مقابلش پول گرفته شده است. حالا نمیشود گفت این خاک متعلق به ماست. این موضوع اسناد تاریخی دارد و نباید مردم امروز را وارد یک جنجال تازه کرد.»
اقوام غیرپشتون مخالف جنگ بر سر دیورند ؛ در بخش دیگری از این مصاحبه، محقق تأکید کرد که اقوام هزاره، ازبک و تاجیک مخالف ورود افغانستان به جنگ بر سر این موضوع هستند.
او گفت این اقوام حاضر نیستند هزینه یک منازعه تاریخی را بپردازند و افزود: «ما خاکی برای واگذاری نداریم. این تصمیمها در گذشته گرفته شده و نباید نسل امروز قربانی آن شود.»
محقق با انتقاد از برخی مواضع و نقشههای منتشرشده از سوی طالبان، این اقدامات را تحریکآمیز توصیف کرد و هشدار داد که چنین رویکردی میتواند به تشدید تنش با پاکستان منجر شود.
او تأکید کرد که افغانستان در موقعیتی نیست که بتواند وارد یک تقابل نظامی با همسایه خود شود و باید از تصمیمهای احساسی پرهیز کند.
رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان همچنین گفت که این دیدگاه را پیشتر نیز در نشستهای رسمی دوران جمهوریت در ارگ ریاستجمهوری مطرح کرده است.
به گفته او، در حضور مقامهای بلندپایه حکومت پیشین از جمله حامد کرزی، هشدار داده بود که ادامه این منازعه به زیان افغانستان است.
او گفت باید پذیرش واقعیتهای بینالمللی را داشته باشیم
محقق در پایان این گفتوگو تأکید کرد که تنها راه جلوگیری از تشدید بحران، پذیرش واقعیتهای حقوقی و نقشههای رسمی سازمان ملل متحد است.
وی گفت: «جغرافیای فعلی افغانستان باید مبنا باشد. ورود به ماجراجوییهای ارضی فقط کشور را به سمت جنگ و بیثباتی میبرد.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که موضوع خط دیورند همچنان یکی از حساسترین و مناقشهبرانگیزترین موضوعات سیاسی در افغانستان باقی مانده و همواره واکنشهای گستردهای در سطح سیاسی و اجتماعی به همراه داشته است.
برای تماشای این مصاحبه در تلویزیون معمار به لینک زیر مراجعه نمایید .
