به گزارش خبرگزاری معمار؛ اندیشکده آمریکایی جیمزتاون در گزارشی گفته است که ارزش منابع معدنی افغانستان بیش از یک تریلیون دالر است و طالبان به جای ایجاد یک نظام شفاف برای استفاده از این منابع در راستای توسعه اقتصادی، معادن را به یکی از منابع اصلی درآمد و ابزار تحکیم قدرت خود تبدیل کردهاند.
براساس این گزارش، سازمان زمینشناسی ایالات متحده امریکا بیش از یکهزار و ۴۰۰ ذخیره معدنی را در ۳۴ ولایت افغانستان شناسایی کرده است. این ذخایر شامل مس، لیتیوم، روی، سرب، آنتیموان، کبالت و عناصر خاکی کمیاب است که توجه کشورهای منطقه و قدرتهای جهانی را به خود جلب کرده است.
جیمزتاون گفته است که طالبان تاکنون دستکم ۲۰۵ قرارداد استخراج معدن را به بیش از ۱۵۰ شرکت واگذار کردهاند. طالبان همچنین در سال ۲۰۲۳ از امضای قراردادهای جدید معدنی به ارزش بیش از ۶.۵ میلیارد دالر خبر داده بودند.
این گزارش افزوده است که جزئیات بسیاری از قراردادهای معدنی، از جمله شرایط واگذاری و چگونگی مدیریت درآمدها، بهگونه عمومی منتشر نشده است. همچنین افغانستان در سال ۲۰۲۴ از ابتکار شفافیت صنایع استخراجی موسوم به «ایآیتیآی» تعلیق شد.
اندیشکده جیمزتاون به کاهش گزارشدهی درباره درآمدهای معدنی افغانستان نیز اشاره کرده و گفته است که بیش از ۹۵ درصد درآمدهای معدنی اعلامشده در سال ۲۰۲۴ مربوط به هفت ماه نخست این سال بوده و در پنج ماه بعدی تنها حدود یک میلیون دالر درآمد معدنی گزارش شده است.
این گزارش پرسشهایی را درباره چگونگی استفاده از درآمدهای معادن و احتمال قرار گرفتن این منابع در اختیار شبکههای نزدیک به طالبان مطرح کرده است.
این اندیشکده همچنین پیامدهای اجتماعی و زیستمحیطی استخراج معادن را بررسی کرده و گفته است که در برخی معادن زغالسنگ، کودکان بدون تجهیزات حفاظتی کار میکنند و جوامع محلی از محرومیت از درآمدهای معدنی و کاهش منابع طبیعی شکایت دارند.
گزارش جیمزتاون تأکید کرده است که منابع معدنی افغانستان در صورت مدیریت شفاف و درست میتواند به احیای اقتصاد این کشور کمک کند.
