نشریه اقتصادی «بزنس ریکاردر» پاکستان گزارش داده است که بسته ماندن گذرگاههای مرزی با افغانستان در ماههای اخیر، خسارت سنگینی به تجارت خارجی پاکستان وارد کرده و این کشور در هفت ماه گذشته حدود ۸۵۰ میلیون دالر از درآمدهای صادراتی و ترانزیتی خود را از دست داده است.
این نشریه در گزارشی نوشت که تداوم انسداد گذرگاههای مرزی با افغانستان، در کنار تشدید تنشهای منطقهای و بحران خاورمیانه، فشار بیسابقهای بر بخش تجارت خارجی پاکستان وارد کرده است. بزنس ریکاردر این تحولات را «دو شوک بزرگ اقتصادی» توصیف کرده که چشمانداز درآمدهای خارجی و فعالیتهای تجاری پاکستان را با چالشهای جدی مواجه ساختهاند.
بر اساس این گزارش، مجموع خسارتهای ناشی از این عوامل ممکن است به حدود ۱.۴ میلیارد دالر برسد. این نشریه مدعی شده است که آمار و اطلاعات منتشرشده را از یک سند رسمی وزارت تجارت پاکستان به دست آورده است.
در گزارش آمده است که بسته شدن مرزهای افغانستان و پاکستان موجب اختلال در زنجیره حملونقل منطقهای شده و هزاران کانتینر ترانزیتی را در وضعیت بلاتکلیف قرار داده است. همچنین پیشبینی میشود که در صورت ادامه این وضعیت، صادرات مستقیم پاکستان به کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس طی سه تا شش ماه آینده حدود ۶۰۰ میلیون دالر کاهش یابد.
بزنس ریکاردر هشدار داده است که تداوم این روند میتواند بر ثبات تولید داخلی پاکستان و توان رقابتپذیری صادرات این کشور در بازارهای جهانی تأثیر منفی بگذارد. افزون بر این، افزایش بهای انرژی نیز هزینه واردات را برای اسلامآباد بیشتر خواهد کرد.
پاکستان پس از افزایش تنشها با افغانستان در اکتوبر سال گذشته، هشت گذرگاه مرزی با این کشور را مسدود کرد؛ اقدامی که روند انتقال کالا و مبادلات تجاری میان دو همسایه را با اختلال گسترده روبهرو ساخت.
در واکنش به این اقدام، طالبان در اواخر ماه عقرب به بازرگانان سه ماه فرصت داد تا قراردادهای خود را در پاکستان تسویه کرده و برای ادامه فعالیتهای تجاری، مسیرهای جایگزین را انتخاب کنند. همزمان، طالبان تلاش کرده است وابستگی تجاری افغانستان به پاکستان را کاهش داده و استفاده از مسیرهای ترانزیتی ایران و کشورهای آسیای میانه را گسترش دهد.
پیش از این نیز بانک دولتی پاکستان اعلام کرده بود که حجم تجارت میان افغانستان و پاکستان در هفت ماه گذشته حدود ۶۰ درصد کاهش یافته است.
براساس آمار منتشرشده، ارزش تجارت دوجانبه دو کشور از ۲.۴۶۱ میلیارد دالر در سال ۲۰۲۴ به ۱.۷۶۶ میلیارد دالر در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است.
همچنین آمارهای وزارت تجارت طالبان نشان میدهد که صادرات افغانستان به پاکستان از ۸۱۷ میلیون دالر در سال ۲۰۲۴ به ۵۰۵ میلیون دالر در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است. واردات افغانستان از پاکستان نیز در همین بازه زمانی از ۱.۶۴۴ میلیارد دالر به ۱.۲۶۱ میلیارد دالر رسیده که بیانگر افت چشمگیر مبادلات تجاری میان دو کشور است.
