گزارش تازه بانک جهانی درباره وضعیت اقتصادی خاورمیانه، شمال آفریقا، افغانستان و پاکستان نشان میدهد که تولید ناخالص داخلی سرانه در افغانستان ۵.۶ درصد کاهش یافته است.
در این گزارش آمده که افزایش سریع جمعیت در افغانستان از رشد اقتصادی پیشی گرفته و همین مسئله به بالا رفتن سطح تورم در کشور انجامیده است. بانک جهانی همچنین تنشها و درگیریها در ایران و منطقه خاورمیانه را بهعنوان یک «شوک اقتصادی» توصیف کرده که فشار بیشتری بر اقتصاد کشورهای منطقه، از جمله افغانستان، وارد کرده است.
این نهاد تأکید کرده که شرایط کنونی، نیاز فوری به تقویت حاکمیت اقتصادی، بهبود بنیانهای اقتصاد کلان، ایجاد فرصتهای شغلی و افزایش تابآوری درازمدت را برجسته میسازد.
بر اساس این گزارش، بهجز ایران، پیشبینی میشود رشد اقتصادی منطقه از ۴ درصد در سال ۲۰۲۵ به ۱.۸ درصد در سال ۲۰۲۶ کاهش یابد؛ رقمی که ۲.۴ درصد کمتر از پیشبینیهای ماه جنوری بانک جهانی است. این کاهش عمدتاً در اقتصادهای کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و عراق متمرکز است که بهشدت تحت تأثیر تنشها قرار دارند. همچنین رشد اقتصادی این کشورها که پیشتر ۳.۱ درصد پیشبینی شده بود، اکنون با کاهش روبهرو شده و انتظار میرود از ۴.۴ درصد در سال ۲۰۲۵ به ۱.۳ درصد در سال ۲۰۲۶ برسد.
عثمان دیونه، معاون بانک جهانی در امور منطقه، گفته است که بحران جاری نشان میدهد کشورهای منطقه باید نهتنها برای مقابله با شوکها آماده باشند، بلکه اقتصادهای مقاومتری با تکیه بر مدیریت بهتر، نوآوری، سرمایهگذاری در زیرساختها و توسعه بخشهای اشتغالزا ایجاد کنند. او همچنین صلح و ثبات را از پیششرطهای اساسی برای دستیابی به توسعه پایدار دانسته است.
در همین حال، با آغاز درگیریها میان ایالات متحده و اسرائیل با ایران، قیمت بسیاری از کالاهای وارداتی که از مسیر ایران به افغانستان منتقل میشوند، بهطور قابل توجهی افزایش یافته است.
کارشناسان اقتصادی بر این باورند که افزایش قیمتها، همراه با کاهش فرصتهای شغلی و درآمدی، قدرت خرید شهروندان افغانستان را کاهش داده و این وضعیت تأثیر منفی بر تولید ناخالص داخلی سرانه کشور گذاشته است.
