پایان دوران «مدیریت درگیری»؛ ظهور معادلات امنیتی جدید در خاورمیانه
واکنش ایران به هدفگیری هوایی ضاحیه جنوبی بیروت توسط رژیم صهیونیستی، فراتر از یک پاسخ نظامی تکبعدی، آزمون سنجش رهبری جدید و بازتعریف راهبردهای بازدارندگی در خاورمیانه بود. بر اساس تحلیلهای کارشناسان غربی، از جمله «تامیر هیمن»، رئیس پیشین سازمان اطلاعات نظامی این رژیم (آمان)، اقدام ایران پیامی دوگانه بود: نخست، ارسال اطمینانبخشی به مردم ایران مبنی بر تداوم عزم برای عمل به وعدههای خود در قبال اسرائیل، و دوم، نشان دادن توانایی مدیریت بحران در سطح کلان.
نکته کلیدی در این تحولات، تغییر پارادایم تعریف «پیروزی» است. تهران دیگر تنها به دنبال دفاع نیست، بلکه قصد دارد پیروزی خود را بر پایه دستاوردهای عملیاتی جدید تحمیل کند. این دستاوردها شامل اعمال حاکمیت عملی بر تنگه هرمز، ایجاد بازدارندگی گسترده منطقهای (شامل لبنان) و نشان دادن چابکی در پاسخ به تهدیدات است. همانطور که منابع صهیونیستی نیز اذعان داشتهاند، دستاوردهای نظامی صرف، نتوانستهاند واقعیت امنیتی پایدارتری برای اسرائیل ایجاد کنند؛ نه از طریق جنگ مستقیم و نه از طریق بازدارندگیهای سنتی. این تحلیلگر صهیونیست تأکید میکند که «مدیریت درگیری» و معادلات فعلی ناپایدار هستند و تثبیت هرگونه وضعیت مستلزم تبدیل دستاوردهای نظامی به یک چارچوب سیاسی الزامآور است.
همزمان با اوجگیری تنشها در لبنان، ایران با هوشمندی استراتژی خود را به منطقه گسترش داد. حمله موشکی دقیق و چندموجی به اهدافی در شمال اراضی اشغالی، در پاسخ به بیتوجهی به هشدارهای قبلی ایران، نشان داد که تهران توانایی «ادبآموزی فوری» و پاسخ سریع و قاطع را دارد. این عملیات پیامی روشن مبنی بر این داشت که خط قرمزهای ایران با ملاحظهکاری رها نشده است. از سوی دیگر، اقدام یمن در ممنوعالورود کردن بابالمندب برای کشتیهای مرتبط با رژیم صهیونیستی، معادله جدیدی را خلق کرد که فشار اقتصادی و لجستیکی سنگینی را بر این رژیم وارد میآورد. این همافزایی عملیاتی بین ایران و نیروهای مقاومت منطقه، پیامی روشن برای واشنگتن و تلآویو داشت: توانمندیهای ایران نه تنها تضعیف نشده، بلکه راهبردیتر، تجربهمحور و چابکتر شده است.
در این میان، نقش ایالات متحده در سایهای از تردید و احتیاط قرار دارد. اگرچه دونالد ترامپ تلاش میکند خود را از شریک بودن این تحولات مبری بداند و از ترس واکنشهای ایران از ورود مستقیم پرهیز میکند، اما واقعیت این است که اقدامات نظامی گسترده رژیم صهیونیستی بدون اراده و پشتیبانی واشنگتن امکانپذیر نیست. اکنون ایران در موضع قدرتمندی قرار گرفته است تا نشان دهد هرگونه ماجراجویی جدید دشمنان، با پاسخی سریع، کنترلشده و تعیینکننده مواجه خواهد شد که از کنترل آنها خارج است. این رویکرد جدید، ایران را به بازیگری اصلی در تعیین سرنوشت آینده امنیتی منطقه تبدیل کرده و هشداری جدی برای هرگونه تجاوز بعدی است.
