افغانستان بهعنوان کشوری واقع در چهارراه آسیا، همواره از سوی تحلیلگران اقتصادی بهعنوان یک مسیر بالقوه مهم برای ترانزیت و تجارت منطقهای مطرح شده است. با این حال، این کشور هنوز نتوانسته از موقعیت جغرافیایی خود برای تبدیل شدن به یک مرکز اقتصادی فعال و جذب سرمایههای خارجی بهرهبرداری کند.
در حالی که انتظار میرفت افغانستان با استفاده از جایگاه ژئوپولیتیکی خود به یک پل ارتباطی میان آسیای مرکزی و جنوبی تبدیل شود، اما مجموعهای از چالشهای ساختاری، سیاسی و منطقهای مانع تحقق این هدف شده است.
محمد شبیر بشیری، آگاه اقتصادی، در گفتوگو با خبرگزاری معمار میگوید افغانستان با وجود موقعیت مهم جغرافیایی در قلب آسیا، هنوز نتوانسته به جایگاه شایسته در رشد اقتصادی دست پیدا کند.
او تأکید میکند که این کشور از نظر جغرافیایی ظرفیت تبدیل شدن به یک پایگاه مهم تجارتی در منطقه را دارد، اما در عمل فاقد زیرساختهای اساسی، بهویژه زیرساختهای ترانزیتی است.
به گفته آقای بشیری، نبود شبکههای مدرن حملونقل، محدودیت در مسیرهای ریلی و جادهای و ضعف در اتصال به بازارهای منطقهای، از مهمترین موانع توسعه اقتصادی افغانستان به شمار میرود.
نقش تنشهای منطقهای و انزوای سیاسی
این آگاه اقتصادی همچنین یکی دیگر از عوامل مهم عقبماندگی اقتصادی افغانستان را موقعیت حساس آن میان دو کشور رقیب، هند و پاکستان، عنوان میکند.
به باور او، تنشهای سیاسی و رقابتهای منطقهای میان این دو کشور، بر مسیرهای تجاری افغانستان تأثیر مستقیم گذاشته و فرصتهای ترانزیتی این کشور را محدود کرده است.
این کارشناس اقتصادی، در ادامه به موضوع انزوای سیاسی افغانستان نیز اشاره کرده و میگوید که کاهش تعاملات گسترده با جامعه جهانی، روند جذب سرمایهگذاری خارجی را با چالش جدی مواجه ساخته است.
با وجود موقعیت استراتژیک افغانستان در قلب آسیا، کارشناسان اقتصادی تأکید دارند که این کشور هنوز نتوانسته ظرفیتهای جغرافیایی خود را به فرصتهای اقتصادی تبدیل کند. ضعف زیرساختها، رقابتهای منطقهای و انزوای سیاسی از مهمترین عواملی هستند که مانع تبدیل افغانستان به یک دهلیز اقتصادی فعال در منطقه شدهاند.
