طالبان از تصویب یک برنامه پنجساله برای توسعه تولید، انتقال و توزیع برق در افغانستان خبر داده است؛ برنامهای که به گفته آنان با هدف افزایش تولید داخلی انرژی، تقویت رشد اقتصادی و کاهش وابستگی کشور به برق وارداتی طراحی شده است.
دفتر عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیسوزیران طالبان، اعلام کرده است که این طرح ابتدا از سوی کمیسیون اقتصادی طالبان تصویب شده و سپس هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، آن را تأیید کرده است.
بر اساس این برنامه، قرار است ۲۵ پروژه تولید برق از منابع داخلی، شامل انرژی آبی، خورشیدی، بادی و زغالسنگ، اجرا شود. همچنین تکمیل ۱۳ پروژه ناتمام و آغاز ۲۳ پروژه جدید در بخش توسعه شبکههای انتقال برق، از دیگر بخشهای این طرح است.
در بخش زیرساختهای برقی، طالبان از تکمیل ۲۱ سباستیشن ناتمام، ساخت ۲۱ سباستیشن جدید و اجرای ۳۴ پروژه توزیع برق خبر دادهاند.
با این حال، در اعلامیه طالبان جزئیات مشخصی درباره هزینه مجموعی این برنامه، منابع مالی، ظرفیت نهایی تولید برق و زمانبندی اجرای پروژهها ارائه نشده است.
افغانستان در حال حاضر یکی از وابستهترین کشورهای منطقه به برق وارداتی است. بر اساس گزارش برنامه توسعه سازمان ملل متحد، این کشور حدود ۸۰ درصد برق مورد نیاز خود را از خارج تأمین میکند. بیشتر برق وارداتی افغانستان از کشورهای آسیای مرکزی مانند ازبیکستان، تاجیکستان و ترکمنستان تأمین میشود و بخشی نیز از ایران وارد میشود.
بر اساس آمارهای منتشرشده در حوزه انرژی، تولید داخلی برق افغانستان حدود ۲۵۰ مگاوات است، در حالی که این کشور نزدیک به ۸۰۰ مگاوات برق از کشورهای همسایه وارد میکند.
مقامهای بخش انرژی طالبان میگویند افغانستان برای پاسخگویی به نیازهای کنونی خود به حدود ۶ تا ۷ هزار مگاوات برق نیاز دارد و با توسعه فعالیتهای صنعتی، این رقم ممکن است تا ۱۰ هزار مگاوات افزایش یابد.
اختلاف چشمگیر میان میزان تولید و نیاز مصرفی، افغانستان را در برابر مشکلات ناشی از قطع واردات برق آسیبپذیر ساخته است. در کابل نیز قطع مکرر برق، بهویژه در فصلهای گرم سال، از مشکلات عمده شهروندان عنوان شده است. برخی باشندگان کابل در تابستان گذشته از قطع روزانه بیش از هشت ساعت برق شکایت کرده بودند.
طالبان طی سالهای گذشته چندین پروژه بزرگ انرژی را اعلام کردهاند، اما شماری از این طرحها هنوز در مراحل ساخت یا آغاز روند اجرایی قرار دارند.
شرکت برشنا نیز اخیراً اعلام کرده است که قرارداد ۱۷ پروژه تولید برق با ظرفیت مجموعی یکهزار و ۸۲۰ مگاوات را امضا کرده است. قرار است این پروژهها با استفاده از منابعی چون انرژی آبی، خورشیدی، بادی و زغالسنگ به افزایش ظرفیت تولید برق افغانستان کمک کنند.
