گزارشها حاکی از آن است که بمبگذار انتحاری پس از تیراندازی به نگهبانان ورودی، وارد محوطه مسجد شد و خود را درست در میان آخرین صفوف نمازگزاران منفجر کرد. این رویداد تروریستی دستکم ۳۱ کشته و ۱۶۹ زخمی به جا گذاش. همزمان، شماری از مجروحان در وضعیت وخیم به سر میبرند و شفاخانههای پایتخت این کشور در آمادهباش کامل قرار گرفتهاند.
گروه تروریستی داعش مسئولیت این حمله را بر عهده گرفت و تاکید کرد که مهاجم پیش از انفجار به نگهبانان شلیک کرده بود. این رویداد، مرگبارترین حمله به پایتخت پاکستان از زمان بمبگذاری هتل ماریوت در سال ۲۰۰۸ محسوب میشود و نگرانیها از احیای موج تروریزم در قلب قدرت این کشور را به شدت افزایش داده است.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، این اقدام را به شدیدترین شکل ممکن محکوم کرد و دستور تحقیقات فوری و ارائه همهجانبه خدمات صحی به مجروحان را صادر نمود. اما ساعاتی بعد، خواجه محمد آصف، وزیر دفاع، در موضعی تند مدعی شد که مهاجم «سابقه تردد به افغانستان» داشته و حمله با «حمایت خارجی» سازماندهی شده است.
در پاسخ، عنایتالله خوارزمی، سخنگوی وزارت دفاع حکومت طالبان در صفحه ایکس نوشت: «اظهارات شتابزده مقامات پاکستانی، بدون هیچ سند معتبری، تنها تلاشی برای منحرف کردن افکار عمومی از ناکامیهای امنیتی داخلیشان است.» او تاکید کرد که اسلامآباد به جای سرزنش همسایگان، باید سیاستهای امنیتی خود را بازبینی کند و به مسیر تعامل سازنده بازگردد.
این اتهامزنیهای متقابل در شرایطی صورت میگیرد که شیعیان پاکستان -حدود یکپنجم جمعیت ۲۵۰ میلیونی این کشور- بارها هدف حملات مرگبار گروههای افراطی از جمله داعش قرار گرفتهاند. نکته قابل تأمل اینکه این انفجار دقیقاً یک هفته پس از هشدار صریح شورای امنیت سازمان ملل درباره گسترش تهدیدات داعش در سطح منطقهای و جهانی رخ داد.
پاکستان در سالهای اخیر شاهد افزایش چشمگیر حملات تروریستی بوده، اما به طور مکرر ریشه این ناامنیها را به خاک افغانستان نسبت داده است؛ ادعایی که کابل همواره آن را رد کرده و مشکلات را عمدتاً داخلی دانسته است.
واقعیت آن است که بسیاری از سیاستهای امنیتی و خارجی اسلامآباد در دهههای گذشته نتیجهای معکوس به بار آورده و اکنون همان تهدیدها به درون مرزهای این کشور بازگشتهاند. با این حال، جستوجوی مداوم مقصر در آن سوی مرز، راهحل موثر نخواهد بود.
تهدید داعش، فارغ از اینکه در کدام سوی مرز لانه کرده باشد، دیگر پدیدهای مرزی نیست؛ تهدیدی است فرامرزی و منطقهای که تنها با همکاری واقعی، هماهنگ و جدی کشورهای منطقه قابل مهار خواهد بود.
اتهامزنیهای شتابزده و بدون پشتوانه نه تنها شکافها را عمیقتر میکند، بلکه زمان طلایی را به تروریستها میدهد تا بار دیگر ضربه بزنند. اگر پاکستان به امنیت پایدار و واقعی میاندیشد، ناچار است از چرخه بیثمر سرزنش خارج شود و با نگاهی اصلاحطلبانه و واقعبینانه به درون مرزهای خود بازگردد. در این صورت میتوان امیدوار بود که خونهای ریختهشده در مسجد خدیجهالکبری، آخرین قربانیان این چرخه ویرانگر باشند.
