خبیب غفران، سخنگوی وزارت اطلاعات و فرهنگ در این پیام، شمار کل رسانهها در افغانستان را حدود ۵۰۰ رسانه برشمرد که دهها رسانه تصویری نیز در میان آنها قرار دارند. این آمار در حالی منتشر میشود که جامعه رسانهای افغانستان طی چهار سال گذشته دگرگونیهای عمیقی را تجربه کرده است.
آقای غفران بر لزوم رعایت پالیسیهای حکومتی، ارزشهای اسلامی و فرهنگی از سوی رسانهها تأکید ورزید و این موارد را پیششرط برخورداری از حمایت وزارت اطلاعات و فرهنگ خواند.
این تأکیدات در بستری مطرح میشود که فعالان رسانهای و نهادهای مدافع آزادی بیان از محدودیتهای فزاینده بر جامعه رسانهای سخن میگویند. فضای کاری رسانهها در سالهای اخیر با چالشهای امنیتی و ساختاری روبهرو بوده است که بر کیفیت و کمیت فعالیتهای رسانهای تأثیرات قابلتوجهی گذاشته است.
واقعیت تلخ آن است که در دو دهه اخیر دهها فعال رسانهای در مسیر اطلاعرسانی جان باخته، زخمی، بازداشت یا شکنجه شدهاند. این ناامنیها نهتنها جان خبرنگاران را به خطر انداخته، بلکه روحیه حرفهای جامعه رسانهای را نیز در کشور تحتالشعاع قرار داده است.
افزون بر این، بخش قابلتوجهی از نیروهای متخصص و باتجربه رسانهای مجبور به مهاجرت شدهاند و برخی دیگر ناگزیر از ترک شغل خود گردیدهاند که این امر ضایعهای جبرانناپذیر برای صنعت رسانهای کشور محسوب میشود.
این درحالی است که رسانههای افغانستان پیش از بازگشت طالبان به قدرت، درخشش چشمگیری در سطح منطقه داشتند و در محافل بینالمللی بهعنوان یکی از دستاوردهای برجسته دموکراسی نوپای افغانستان شناخته میشدند. رشد کمی و کیفی این رسانهها، تنوع دیدگاهها و حضور فعال زنان در عرصه خبرنگاری، نمودی از تحول فرهنگی و اجتماعی کشور بود. اما این دستاوردها اکنون با چالشهای جدی مواجه است و بسیاری از این مجموعهها یا تعطیل شدهاند یا با محدودیتهای سنگین اداری و محتوایی دستوپنجه نرم میکنند.
در دنیای معاصر، رسانه جزئی جداییناپذیر از حیات فردی و اجتماعی انسانهاست و نقش آن در تحول و پیشرفت جوامع غیرقابلانکار است. رسانهها بر ذهن فردی و اجتماعی تأثیر میگذارند و هنگامی که محتوای کیفی و حرفهای ارائه دهند، میتوانند نقش محوری در پویایی و بیداری جامعه ایفا کنند. از اینرو، تمرکز بر رشد کیفی و محتوایی رسانهها در افغانستان ضرورتی اجتنابناپذیر است.
در این میان، شفافیت در عرصه رسانهای و تسهیل دسترسی آزاد به اطلاعات دقیق و بهموقع، زمینهساز ارتقای اعتماد عمومی و تقویت جریان سالم اطلاعرسانی در کشور است.
مردم افغانستان انتظار دارند که رسانههای کشورشان در قالبی درست و حرفهای، شاهد درخشش در عرصه داخلی و بینالمللی باشند و نقش مثبتی در تأمین ثبات، صلح، امنیت و آگاهیدهی عمومی ایفا کنند. تحقق این انتظار، مستلزم ایجاد فضای آزاد، امن و حمایتگر برای فعالیت رسانهای است که متأسفانه در شرایط کنونی از آن فاصلهای معنادار وجود دارد.
