📊 شاخص جهانی
منتشرکننده: سازمان شفافیت بینالملل
گزارش: شاخص ادراک فساد (CPI) ۲۰۲۵
دامنه امتیاز: ۰ (بسیار فاسد) تا ۱۰۰ (بسیار پاک)
🇦🇫 افغانستان در سال ۲۰۲۵
امتیاز: ۱۶ از ۱۰۰
رتبه: ۱۶۹ از ۱۸۲ کشور
تغییر نسبت به سال قبل: 🔻 سقوط یک پلهای
وضعیت کلی: تداوم بحران فساد ساختاری
🔎 این شاخص چه چیزی را میسنجد؟
ادراک فساد در بخش عمومی
مبتنی بر ارزیابی:
کارشناسان مستقل
فعالان اقتصادی
دادههای بینالمللی معتبر
❗ نیازمند حضور فیزیکی مستقیم در کشور نیست
🏛 واکنش طالبان
تأکید بر «کاهش فساد»
❌ بدون ارائه داده آماری
❌ بدون گزارش مستقل
❌ بدون سازوکار قابل راستیآزمایی
استدلال اصلی: «نبود حضور میدانی نهادهای ناظر»
⚠ مسئله کلیدی
نبود نظارت ≠ نبود فساد
بلکه میتواند به معنای:
نامرئی شدن فساد
کاهش هزینه فساد
افزایش انگیزه سوءاستفاده
تبدیل فساد پراکنده به فساد سیستماتیک
🧩 تناقض خودنظارتی
یک حکومت نمیتواند همزمان:
قدرت متمرکز
ناظر
قاضی
و پاسخگو به خود باشد
نظارت واقعی زمانی معنا دارد که:
✔ رسانه آزاد وجود داشته باشد
✔ نهادهای مستقل تحقیقاتی فعال باشند
✔ دستگاه قضایی مستقل عمل کند
✔ شفافیت مالی برقرار باشد
📌 جمعبندی
مسئله فقط یک رتبه نیست؛
مسئله، ساختار حکمرانی بسته و حذف نظارت مستقل است.
تا زمانی که شفافیت نهادی، پاسخگویی سیاسی و دسترسی آزاد به اطلاعات برقرار نشود، هر ادعای «کاهش فساد» بیشتر یک روایت تبلیغاتی است تا یک واقعیت قابل اثبات.
