دانشمندان چینی (از دانشگاه شهر هنگکنگ و دانشگاه علم و فناوری جنوبی چین یک باتری آبی جدید و غیرسمی توسعه دادهاند که از آبنمک باقیمانده از تولید توفو به عنوان الکترولیت استفاده میکند. این باتری کاملاً ایمن، غیرقابل اشتعال و دوستدار محیط زیست است و برخلاف باتریهای لیتیوم-یون معمولی، خطر آتشسوزی یا انفجار ندارد.
ویژگیهای کلیدی اعلامشده:
- بیش از ۱۲۰٬۰۰۰ چرخه شارژ/دشارژ بدون افت قابل توجه عملکرد (در آزمایشگاه)
- الکترولیت خنثی و غیرسمی (تقریباً به ایمنی آبنمک معمولی)
- الکترودهای آلی
- بدون مواد خطرناک یا کمیاب زیاد → دفع آسانتر و کمخطرتر برای محیط زیست
مقایسه با باتریهای لیتیوم-یون:
- باتریهای گوشی موبایل معمولاً حدود ۸۰۰ چرخه دوام میآورند.
- باتریهای خودروهای برقی (EV) معمولاً ۱٬۵۰۰ تا ۳٬۰۰۰ چرخه.
- بهترین باتریهای LFP (لیتیوم آهن فسفات) برای ذخیرهسازی شبکه حدود ۶٬۰۰۰ تا ۱۰٬۰۰۰ چرخه. → باتری جدید چینی بیش از ۱۰–۱۰۰ برابر چرخه بیشتر دارد → میتواند دههها (احتمالاً ۱۰–۲۰ سال یا بیشتر) دوام بیاورد.
مزایای اصلی:
- ایمنی بسیار بالا (غیرقابل اشتعال)
- سازگاری با محیط زیست (غیرسمی، بازیافت آسان)
- مناسب برای کاربردهای ثابت طولانیمدت (نه گوشی یا خودرو)
کاربردهای احتمالی:
- ذخیرهسازی انرژی شبکه برق (برای تعادل خورشیدی و بادی)
- پشتیبانی از دیتاسنترها
- نیروگاههای تجدیدپذیر بزرگ
- پروژههای روستایی و نظامی
نکات مهم : این دستاورد در مجله معتبر Nature Communications منتشر شده (سال ۲۰۲۶) و یک پیشرفت علمی واقعی است، اما هنوز در مرحله آزمایشگاهی/پروتوتایپ قرار دارد. برای ورود به بازار باید چالشهای زیر حل شود:
- چگالی انرژی پایینتر نسبت به لیتیوم-یون → مناسب نیست برای خودروهای برقی یا گوشی (حجم و وزن زیاد برای همان انرژی)
- هزینه تولید در مقیاس صنعتی هنوز مشخص نیست
- پایداری در شرایط واقعی (دما، رطوبت، سالها کارکرد) باید اثبات شود
- مقیاسپذیری تولید انبوه (بسیاری از باتریهای آبی آکادمیک تا حالا تجاری نشدهاند)
استفاده از آبنمک توفو (محصول جانبی صنعت غذایی) نشاندهنده رویکرد خلاقانه برای استفاده از مواد ارزان و در دسترس است که هم هزینه را کاهش میدهد و هم زباله غذایی را بازیافت میکند.
این باتری «توفو-آبی» میتواند انقلاب بزرگی در ذخیرهسازی انرژی ثابت و طولانیمدت (grid-scale) ایجاد کند، جایی که عمر طولانی و ایمنی خیلی مهمتر از چگالی انرژی بالاست. اما جایگزین کامل باتریهای لیتیومی در خودروها و دستگاههای قابل حمل نخواهد بود (حداقل در کوتاهمدت). اگر صنعتیسازی موفق شود، یکی از سبزترین و بادوامترین گزینهها برای پشتیبانی از انرژی تجدیدپذیر خواهد بود.
