واکنش تند ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، به اظهارات اخیر سخنگوی ارتش پاکستان، بار دیگر شکنندگی و پیچیدگی روابط کابل و اسلامآباد را برجسته ساخته است. این موضعگیریها نشان میدهد که اختلافات میان دو طرف از سطح تعاملات دیپلماتیک فراتر رفته و وارد مرحلهای از تقابل آشکار لفظی و سیاسی شده است.
اظهارات احمد شریف چودری، که افغانستان را «پایگاه عملیاتهای تروریستی» توصیف کرده و ساختار حاکم بر این کشور را «حکومت واقعی» ندانسته، بازتابدهنده نگرانیهای عمیق نهادهای امنیتی پاکستان از تحولات پس از بازگشت طالبان به قدرت است. پاکستان بهویژه طالبان افغانستان را به ناتوانی یا بیمیلی در مهار فعالیت گروههای مسلح ضد پاکستانی، از جمله تحریک طالبان پاکستان (TTP)، متهم میکند. با این حال، طرح چنین ادعاهایی با ادبیات تند و علنی، بیش از آنکه راهحلی ارائه دهد، به تشدید فضای بیاعتمادی کمک میکند.
در مقابل، طالبان با رد قاطع این اظهارات، تلاش دارند خود را بهعنوان یک حاکمیت مستقل و مشروع معرفی کنند که مداخله خارجی و زبان تهدید را برنمیتابد. تأکید ذبیحالله مجاهد بر «غیرمسوولانه و تحریکآمیز» بودن سخنان مقام پاکستانی، نشاندهنده حساسیت طالبان نسبت به مشروعیت سیاسی و جایگاه منطقهایشان است؛ جایگاهی که هنوز از سوی بسیاری از بازیگران بینالمللی به رسمیت شناخته نشده است.
نکته قابل توجه در این تنش لفظی، استفاده هر دو طرف از ادبیات اتهامی برای انتقال فشار به افکار عمومی است. پاکستان میکوشد ریشه ناامنیهای داخلی خود را به تحولات افغانستان پیوند بزند و طالبان نیز با دعوت اسلامآباد به تمرکز بر مشکلات داخلی، تلاش میکنند مسئولیت بحرانهای امنیتی را از دوش خود بردارند. این رویکرد متقابل، اگرچه ممکن است در کوتاهمدت مصرف داخلی داشته باشد، اما در بلندمدت به انسداد مسیر گفتوگو و همکاری منجر خواهد شد.
در مجموع، این تقابل نشان میدهد که روابط افغانستان تحت حاکمیت طالبان و پاکستان همچنان فاقد سازوکار مؤثر برای مدیریت اختلافات امنیتی و سیاسی است. ادامه چنین موضعگیریهایی، بدون گفتوگوی مستقیم و اعتمادسازی متقابل، نهتنها روابط دو کشور را بهبود نخواهد بخشید، بلکه میتواند ثبات منطقهای را نیز با چالشهای تازه و خطرناکتری روبهرو سازد.
