رئیس نهاد «نی»: رسانه‌ها شدیداً محدود شده‌اند/ کمیسیون تخطی رسانه‌ها کمیسیون حکومتی است

9 ماه پیش
زمان مطالعه 4 دقیقه
شماره خبر 57836

ظریف کریمی، رییس نهاد نی (حمایت‌کننده رسانه‌های آزاد در افغانستان) می‌گوید که در دو سال اخیر کار رسانه‌ای و همچنان دسترسی به اطلاعات در کشور محدود شده است. در گذشته در افغانستان بیش از ۵۳۰ رسانه فعال بود، ولی در دو سال گذشته تقریباً نیمی از این تعداد به دلایل وضع محدودیت‌ها و همچنان مشکلات اقتصادی فعالیت‌شان را متوقف کردند.
خبرگزاری معمار: وضعیت رسانه‌ها در شرایط کنونی چطور است؟
کریمی: در دو سال گذشته وضعیت آزادی بیان، دسترسی به اطلاعات، کار رسانه‌ای و حضور خبرنگاران در افغانستان شدیداً محدود شده است، تا جایی که ما شاهد کاهش کمیت و کیفیت کار رسانه‌ها بودیم. در گذشته بیش از ۵۳۰ رسانه در افغانستان فعال بود که در دو سال اخیر تقریبا ۲۶۵ رسانه به دلایل وضع محدودیت‌ها و مشکلات اقتصادی فعالیت‌شان را متوقف کردند. با بسته شدن این رسانه‌ها قشر بزرگی از خبرنگاران مخصوصاً خبرنگاران زن بیکار شدند. ما شاهد هستیم که در حدود ۷۰ فیصد از خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ای وظایف‌شان را از دست دادند که با مشکلات جدی اقتصادی مواجه هستند. با وضعیت موجود آزادی بیان و دسترسی به اطلاعات و حق انتقاد به صورت جدی آسیب دیده است. در سال ۲۰۲۰ بر اساس تحقیق «نی» حدود ۵۷ درصد از خبرنگاران باورمند به تمثیل آزادی بیان و حق دسترسی به اطلاعات بودند، اما تحقیقی که به تازه‌گی از سوی نی انجام شده است نشان می‌دهد که آزادی بیان و دسترسی به اطلاعات ۳۲ درصد افزایش محدودیت‌ها را تجربه می‌کنند و همچنان ۸۹ درصد از خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ای باورمند هستند که آزادی بیان و دسترسی به اطلاعات به صورت سیستماتیک اعمال می‌شود. این وضعیت باعث شده که خبرنگاران انگیزه و توان کار مسلکی را نداشته باشند و بالاخره به خودسانسوری و محدود کردن نشرات خود اقدام می‌کنند.
خبرگزاری معمار: در مورد مصونیت خبرنگاران وضعیت چگونه است؟
کریمی: متاسفانه در سال ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ شاهد شدیدترین خشونت‌ها و فشارها از سوی گروه‌های مسلح غیرمسئول بر خبرنگاران و کارمندان رسانه‌ای بودیم که در آن دو سال ۳۰ خبرنگار و کارمند رسانه‌ای جان‌شان را از دست دادند. در دو سال پسین ما کمتر شاهد بودیم که خبرنگاران جان‌شان را از دست داده باشند اما از طرف دیگر تهدید امنیتی وعدم مصونیت جانی و روانی باعث شده است که ما نسبت به سال‌های گذشته ترس و وحشت داشته باشیم، به خاطر اینکه در گذشته حداقل مبنای کار خبرنگاری این بود که نهادهای مسئول در قسمت رسیدگی به شکایات و مشکلات خبرنگاران اقدام می‌کردند، ولی در شرایط کنونی نهادهای خصوصی و نهادهای حکومتی به مشکلات کار خبرنگاری توجه ندارند. در دو ماه گذشته ما شاهد بازداشت ۲۰ خبرنگار در کشور بودیم که این نشان می‌دهدعدم مصونیت جانی و کار خبرنگاری در افغانستان به صورت بی‌پیشینه افزایش یافته است.
خبرگزاری معمار: همان طوری که گفته شد در دو سال اخیر ده‌ها رسانه بسته شده و خبرنگاران زیادی بیکار شدند، به نظر شما دلیل متوقف شدن این رسانه‌ها چه بوده است؟
کریمی: در ۲۰ سال گذشته رسانه‌های که در کشور ایجاد می‌شد با چهار رویکرد فعالیت می‌کردند. اول رسانه‌های ملی بودند که مثل تلویزیون ملی که فعلاً رنگ و بوی حکومتی گرفته است. دوم رسانه‌های حکومتی مثل تلویزیون مجلس نمایندگان، تلویزیون معارف و دیگر رسانه‌ها بودند که فعالیت‌شان کماکان دیده می‌شود. سوم رسانه‌های حزبی بودند که بر اساس حمایت احزاب و سیاسیون فعالیت می‌کردند، متاسفانه ۷۵ درصد رسانه‌های حزبی در کشور بسته شدند. چهارم رسانه‌های خصوصی و مستقل بودند که آن‌ها بر اساس پروژه و دونرهای داخلی و خارجی و بخش تبلیغاتی فعال بودند. بیشتر رسانه‌های که در این کتگوری متوقف شده بر اساس مشکلات اقتصادی و محدودیت‌ها بوده است. رسانه‌های که محتوا نشراتی‌تان بر اساس نظام حاکم نبودند و بیشتر در بخش هنر، ورزش ، فرهنگ و موسیقی فعالیت می‌کردند به صورت ۱۰۰ درصدی بسته شدند.

خبرگزاری معمار: امارت اسلامی چندین دستورالعمل برای رسانه وضع کردند که رسانه‌ها ملزم به رعایت آن هستند، این دستورالعمل‌ها چقدر کار رسانه‌ای را در کشور با مشکل مواجه کرده است؟
کریمی: ما در ۲۰ سال گذشته رسانه‌های افغانستان را بر اساس پایه‌های حقوقی استوار داشتیم، مثلاً قانون رسانه‌ها، قانون دسترسی به اطلاعات، مقرره طرح تاسیس رسانه‌های آزاد و قانون اساسی وجود داشت، ولی با روی کار آمدن نظام‌حاکم این قوانین ملغی شد و بعد از مدتی گفته شد که قانون رسانه‌های همگانی نافذ است. نبود قانون و نبود منابع حقوقی برای خبرنگاران باعث می‌شود که هر اداره به صورت جداگانه پالیسی و نظریات متفاوت را برای رسانه‌ها در نظر بگیرد، مثلاً وزارت اطلاعات و فرهنگ یک اصول را برای رسانه فرستاده، استخبارات یک اصول و دستورالعمل دیگر فرستاده و وزارت امر به معروف یک اصول دیگر را فرستاده است که باعث شده ما در خلای حقوقی و اطلاعاتی قرار بگیریم.
خبرگزاری معمار: با حاکمیت نظام فعلی ده‌ها خبرنگار زن بیکار شدند و رسانه‌ها نیز برای استخدام خبرنگار زن با ملاحظه رفتار می‌کنند. رویکرد و پالیسی نهاد نی برای بهبود وضعیت خبرنگاران زن چیست؟
کریمی: در نظرسنجی که نی در سال ۲۰۲۲ انجام داد، نشان می‌دهد که ۹۳ درصد خبرنگاران زن بیکار شدند و فعلاً در ۲۱ ولایت کشور هیچ خبرنگار زن کار نمی‌کنند و در ولایات دیگر که خبرنگار زن کار می‌کند در شرایط بسیار سخت اقتصادی و چالش‌های کاری قرار دارند. محدودیت‌هایی که از سوی حکومت، مسئولان و رسانه‌ها برای خبرنگاران زن وضع می‌شود شرایط کاری را برای‌شان سخت کرده است. نهاد نی در سال ۲۰۲۲ برای ۱۲۰ خبرنگار زن کمک اقتصادی کرد، در کنار آن نی توانسته شماری از خبرنگاران زن را برای کار به رسانه‌ها معرفی کند. در شرایط کنونی همین قدر برنامه حمایتی را داشتیم ولی این بسنده نیست. در حال حاضر حدود ۲ هزار خبرنگار زن بیکار هستند و ما تلاش داریم زمینه کاری برای‌شان ایجاد و مشکلات را حل کنیم.
خبرگزاری معمار: کمیسیون تخطی رسانه‌ها چقدر موثر بوده، آیا اعضای این کمیسیون مورد قبول خبرنگاران و نهادهای خبرنگاری هستند؟
کریمی: در اوایل تحولات وقتی که کمیسیون‌های رسانه‌ای ملغی شد، ما با وزارت اطلاعات و فرهنگ دیدار داشتیم و خواهان آن بودیم که کمیسیون تخطی رسانه‌ای ایجاد شود، کمیسیون حل اختلافات کاری ایجاد شود، کمیسیون دسترسی به اطلاعات و دیگر کمیسیون‌ها ایجاد شود، ولی با یک سال تاخیر شاهد ایجاد کمیسیون تخطی رسانه‌ها بودیم، در این کمیسیون خلاف آنچه در گذشته بود حکومت بیشتر جنبه سیاسی را در نطر گرفته و از نهادهای رسانه‌ای دعوت نشده است. یک یا دو نهاد به صورت سلیقه‌ای گزینش شدند که باعث بی‌باوری خبرنگاران به کارکرد این کمیسیون شده است.
خبرگزاری معمار: سپاس از شما آقای کریمی
کریمی: تشکر، خوش آمدید

مطالب پیشنهادی

هزار-روز-بدون-مکتب-در-افغانستان
کاترین راسل، مدیر اجرایی یونیسف، در بیانیه‌ای به مناسبت هزارمین روز ممنوعیت تحصیل دختران بالاتر از صنف ششم در افغانستان توسط طالبان، اعلام کرد که حقوق زنان و دختران، نباید قربانی سیاست شود.خانم راسل افزود: دختران افغانستان از ابتدای ممنوعیت تحصیل، تاکنون سه میلیارد ساعت فرصت آموزشی را از دست داده‌اند.او تأکید کرد که این محرومیت سیستماتیک، نه تنها نقض آشکار حق آموزش دختران است، بلکه فرصت‌های آنها را تلف نموده و سلامت روانشان را به خطر می‌اندازد.
2 روز پیش
امکان سنجی بحران افغانستان

امکان سنجی بحران افغانستان

روز گذشته کشورهای عضو گروه اقتصادی «بریکس» طی نشستی در روسیه بر حل‌ و فصل مسالمت‌آمیز قضیه افغانستان تاکید کرده و خواستار راه حل فوری برای بحران جاری در کشور شدند.
4 روز پیش
بسته-سوم

بسته خبری – مهم ترین اخبار روز

ریچارد بنت: باید طالبان را به دلیل نقض حقوق زنان در دادگاه بین‌المللی تحت پیگرد قرار داد شرکت هوایی «ایران ایر» پروازهای خود به کابل را آغاز کرد کنسولگری افغانستان در مشهد یک هفته تعطیل می‌شود !
6 روز پیش
گروه تروریستی در افغانستان

اظهارات ضد و نقیض درباره فعالیت گروه‌های تروریستی در افغانستان

2 هفته پیش
طالبان و روسیه

مشروعیت بخشی تروریزم یا نادیده گرفتن حقوق بشر !؟

3 هفته پیش
نخست وزیر هالند دبیر کل ناتو می‌شود

نخست وزیر هالند دبیر کل ناتو می‌شود

در پی موافقت ناتو با عدم استقرار نیروهای هانگریا در اوکراین یا حمایت‌های مالی این کشور از کی‌یف، قرار شده که نخست وزیر هالند دبیرکل بعدی ائتلاف نظامی ناتو باشد.
6 ساعت پیش
رئیس حزب جمعیت علمای پاکستان درگذشت

رئیس حزب جمعیت علمای پاکستان درگذشت

مولانا میرزا جان، رئیس حزب جمعیت علمای پاکستان، که روز پنجشنبه گذشته در وزیرستان شمالی بر اثر اصابت گلوله زخمی شده بود، امروز درگذشت.
18 ساعت پیش
ریچارد بنت : طالبان را به رسمیت نمی شناسیم

ریچارد بنت : طالبان را به رسمیت نمی شناسیم

ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل متحد در ۵۶-مین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در مورد افغانستان گفت: «با طالبان نباید مانند دولت رفتار شود.»
9 ساعت پیش
نتایج روز پنجم از مرحله گروهی جام ملت‌های اروپا 2024

نتایج روز پنجم از مرحله گروهی جام ملت‌های اروپا ۲۰۲۴

پرتغال و ترکیه تیم‌های پیروز در دو دیدار برگزارشده در روز پنجم رقابت‌های فوتبال یورو۲۰۲۴ لقب گرفتند.
8 ساعت پیش

آخرین اخبار مهم

شورای امنیت سازمان ملل در مورد افغانستان نشست برگزار می‌کند

1 ساعت پیش
شورای امنیت در مورد افغانستان نشست برگزار می‌کند

 طالبان گزارشگر سازمان ملل را به «تخریب اذهان» متهم کرد

1 ساعت پیش

سازمان ملل : طالبان در نشست دوحه به عنوان دولت رسمی شناخته نمی‌شوند

4 ساعت پیش
سازمان ملل : طالبان در نشست دوحه به عنوان دولت رسمی شناخته نمی‌شوند

۲۵۷ مین روز جنگ غزه؛ بمباران وحشیانه چادر آوارگان در رفح

5 ساعت پیش
257 مین روز جنگ غزه؛ بمباران وحشیانه چادر آوارگان در رفح

خواست عفو بین‌الملل برای پاسخگویی طالبان در قبال وضعیت زنان افغانستان

5 ساعت پیش

عضو پیشین پارلمان افغانستان: سرور دانش ۳۷ میلیون دالر را به خارج برده است

8 ساعت پیش

یک نهاد اروپایی: زنان در افغانستان در معرض آزار و اذیت قرار دارند

8 ساعت پیش

وقوع زمین لرزه در کابل و ولایات دیگر

9 ساعت پیش
وقوع زمین لرزه در کابل

گزارش و مصاحبه

14235465

شورای علمای شیعه افغانستان: میراث امام خمینی با قدرت در‌ جهان‌ پیش می‌رود

شورای علمای شیعه افغانستان با نشر بیانیه‌ای گفته است‌ که میراث امام‌ خمینی امروزه نیز با قدرت و عظمت در‌ جهان پیش می‌رود، به نحوی که ایران امروز قطب سوم‌ جهان است.
2 هفته پیش
142354658

محمد رضا رضایی: انقلاب امام خمینی باعث بیداری و اتحاد جهان اسلام شد

قبل از انقلاب امام خمینی کسی جرئت نمی‌کرد که در مقابل بلوک شرق و بلوک غرب قیام کند و این امام خمینی بود که این سد را شکست و توانست انقلاب اسلامی ایران را به پیروزی برساند ...
2 هفته پیش
امام خمینی

علمای دین: انقلاب امام خمینی اقتدار جهان اسلام را پایه‌گذاری‌کرد

برخی از علمای دین در افغانستان با تاکید بر این که امام خمینی در عرصه‌های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و مخصوصاً در موضوع مهاجرین با افغانستان کمک‌ کرده است، می‌گویند که انقلاب امام خمینی اقتدار جهان اسلام را زنده نگه داشت و الگویی برای کشورهای اسلامی شد.
2 هفته پیش
photo_2024-05-29_13-54-50

برگزاری نشست علمی و نمایشگاه کتاب در کابل به مناسبت روز جهانی میراث فرهنگی

به مناسبت روز‌ جهانی میراث‌ فرهنگی یک دانشگاه خصوصی در‌ کابل نمایشگاه دو روزه کتاب و یک نشست علمی را تحت عنوان «میراث فرهنگی و فرهنگ مدارا» برگزار کرده‌است.
3 هفته پیش
132454567

مهاجرین افغانستانی: آقای رئیسی حامی مهاجران بود

3 هفته پیش
آیت‌الله رئیسی مولوی حسام

مولوی حسام: مردم افغانستان در کنار ملت ایران سوگوار شهادت آیت‌الله رئیسی و همراهان ایشان هستند

3 هفته پیش