له متحده تر تورنه : د پاکستان او طالبانو اړیکې او د جنوبي آسیا امنیتي بحران

پاکستان چې په تېر کې یې د افغانستان د طالبانو ملاتړ د نفوذ د وسیلې په توګه کاوه، اوس په ښکاره توګه دغه ډله د وسله‌والو ډلو د ځای ورکولو او ملاتړ په تور تورنوي. دا تورونه په وروستیو کلونو کې له افغانستان څخه د پولو هاخوا د ترهګریزو بریدونو پر څرګند زیاتوالي ټینګار کوي.
له متحده تر تورنه : د پاکستان او طالبانو اړیکې او د جنوبي آسیا امنیتي بحران

پاکستان چې په تېر کې یې د افغانستان د طالبانو ملاتړ د نفوذ د وسیلې په توګه کاوه، اوس په ښکاره توګه دغه ډله د وسله‌والو ډلو د ځای ورکولو او ملاتړ په تور تورنوي. دا تورونه په وروستیو کلونو کې له افغانستان څخه د پولو هاخوا د ترهګریزو بریدونو پر څرګند زیاتوالي ټینګار کوي.

د پاکستان او افغانستان اړیکې همېشه د امنیتي ننګونو سره مخ وې او د دواړو هېوادونو اوږده پوله له پخوا ناامنه سیمه ګڼل سوې ده. د عاصم افتخار احمد وروستي څرګندونې، چې د پاکستان دایمي استازی په ملګرو ملتونو کې دی، او خپله د خپل هېواد د امنیت وضعیت «د زغملو وړ نه » بللی، د اسلام‌آباد په دریځ کې د مهم بدلون نښه ده. پاکستان چې په تېر کې یې د افغانستان د طالبانو ملاتړ د نفوذ د وسیلې په توګه کاوه، اوس په ښکاره توګه دغه ډله د وسله‌والو ډلو د ځای ورکولو او ملاتړ په تور تورنوي. دا تورونه په وروستیو کلونو کې له افغانستان څخه د پولو هاخوا د ترهګریزو بریدونو پر څرګند زیاتوالي ټینګار کوي.

د پاکستان استازي د دوحې د تړون په یادولو سره، طالبانو تورن کړي چې د پولو هاخوا د ترهګرۍ د مخنیوي په برخه کې خپلې ژمنې نه دي پوره کړي. دا اشاره د پاکستان هڅه ښايي چې د دیپلوماتیکو او نړیوالو وسیلو په کارولو سره طالبان تر فشار لاندې راولي. د فارین افیرز مجلې راپور هم دا ادعا تاییدوي چې د طالبانو د واکمنۍ له بیا پیل وروسته، په پاکستان کې د ترهګریزو بریدونو کچه لوړه سوې او د دواړو هېوادونو پوله د جنوبي آسیا یوه له اندېښمنو امنیتي سیمو څخه ګرځېدلې ده.

په دې وضعیت کې څو عوامل رول لري. د پاکستان تحریک طالبان (TTP) د پاکستان د اصلي امنیتي ګواښ په توګه، خپلې فعالیتونه له افغانستان څخه پراخ کړي دي. له بلې خوا، د طالبانو حکومت کېدای سي د ټولو فعالو ډلو د کنټرول بشپړ اراده او ظرفیت ونه لري، یا د ځینو یاغي ډلو سره د اړیکو ساتل د سیمه‌ییزو اړیکو د فشار د وسیلې په توګه اړین و ګڼي. سربېره پر دې، په افغانستان کې ژور اقتصادي بحران د افراطي ډلو د جذب او فعالیت لپاره زمینه برابره کړې ده.

د دې امنیتي کړکېچ پایلې د سیمې لپاره جدي دي. د سرحدي کړکېچونو کچه لوړه سوې او پاکستان د افغانستان په خاوره کې پوځي عملیات کړي دي. دا ناامني د جنوبي آسیا ټول ثبات اغېزمن کړی او د طالبانو مشروعیت یي په نړیواله کچه کمزوری کړی دی. نور ګاونډيان، لکه ایران او د مرکزي اسیا هېوادونه، هم د دې ناامنیو د خپرېدو په اړه اندېښمن دي.

په لنډمهاله کتني سره د سرحدي جګړو د زیاتوالي احتمال شتون لري. طالبان د کورنیو فشارونو، د یاغي ډلو سره د اړیکو ساتنې او د نړیوال مشروعیت ترلاسه کولو هڅو تر منځ پاتې دي. پاکستان هم احتمالاً په محدودو پوځي اقدامونو باندي ادامه ورکوي، خو په عین حال کې د سیمه‌ییزو او نړیوالو ایتلافونو د جوړولو هڅه کوي تر څو پر طالبانو زیات فشار راوړي. د چین او روسیې رول په دې بحران کې د مدیریت لپاره تعیین کوونکی کیدای سي.

په ټولیزه توګه، د پاکستان د استازي تيزې او تندې څرګندونې په ملګرو ملتونو کې د اسلام‌آباد او کابل تر منځ د امنیتي تشو ژورتیا ښايي. دا وضعیت نه یوازې د پاکستان داخلي ثبات ته ګواښ دی، بلکې کولای سي د پولو هاخوا بحران رامنځته کړي. د دې ستونزې د حل لپاره څو اړخیزه تګلاره اړینه ده، چې په کې دیپلوماتیک فشار، سیمه‌ییزه مؤثره همکاري او د دواړو خواوو داخلي سیاستونو ته بیاکتنه شامله وي. پرته له اغېزمن او عاجل اقدام، د افغانستان او پاکستان پوله به لا هم د جنوبي آسیا د ناامنیو مرکز پاتې سي او د سیمې ثبات به له جدي ننګونو سره مخ سي.

Facebook
Twitter
WhatsApp
Telegram
Email
اړونده منځپانګه
0 0 votes
رتبه بندی نوشته
Subscribe
Notify of
0 دیدگاه ها
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x